top of page

Arama Sonuçları

Bu sitede ara

Boş arama ile 174 sonuç bulundu

  • HAYDİ MTSO’NUN YENİ KADROLARI, TOP ARTIK SİZDE!

    Seçimler bitti. Şimdi MTSO’yu ve Mersin’i daha güçlü yarınlara taşıma zamanı. Değerli MTSO Meclis Üyeleri, Mersin’in en köklü, en güzide ve en önemli kurumlarından birini yönetme sorumluluğunu üstlendiniz. MTSO’nun gücü, 140 yılı aşan kurumsal geçmişinden; üyelerinden, meslek komitelerinden, meclisinden ve Mersin ekonomisinin hemen her alanını temsil eden yapısından gelir. MTSO, hukuken de sıradan bir dernek ya da sivil toplum kuruluşu değildir. 5174 sayılı Kanun kapsamında tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur. Bu nedenle üstlendiğiniz görev yalnızca bir unvan değildir. Aynı zamanda Mersin’e, Mersin iş dünyasına ve temsil ettiğiniz binlerce üyeye karşı önemli bir sorumluluktur. Geçmişten bugüne Mersin’in ekonomik, sosyal ve kültürel gelişiminde önemli görevler üstlenen MTSO’yu daha da yüceltmek, güçlendirmek ve üyelerine daha fazla değer üreten bir kurum haline getirmek artık sizlerin elinde. Seçim sürecinde karşı karşıya geldik. Farklı listelerde yer aldık. Birbirimizi eleştirdik. Zaman zaman birbirimizi kırdık. En yakın arkadaşlar bile farklı grupları destekledi. Sözler verildi, bazıları tutuldu, bazıları tutulmadı. Kimi kazandı, kimi kaybetti. Ama artık seçim bitti. Şimdi bütün bu kırgınlıkları, kişisel hesapları ve olumsuz duyguları geride bırakma zamanıdır. MTSO’nun yeni seçilen 121 Meclis Üyesi, Mersin için aynı masa etrafında kenetlenebilmelidir. Seçilen bütün arkadaşlarımız kıymetlidir. Seçilemeyen arkadaşlarımız da aynı şekilde kıymetlidir. Çünkü bu kentin yetişmiş insan gücüne, deneyimine ve birikimine ihtiyacı vardır. Şimdi yapılması gereken, kişisel hırsları ve seçim hesaplarını bir kenara bırakıp MTSO ve Mersin’e en iyi hizmeti verecek kadroyu oluşturmaktır. Yönetim Kurulu ve diğer görevler belirlenirken ölçü; pazarlıklar, kişisel yakınlıklar ya da seçim hesapları değil, liyakat, temsil yeteneği, çalışma azmi, deneyim ve Mersin’e katkı potansiyeli olmalıdır. MTSO’da görev almak bir makam sahibi olmak değil, sorumluluk üstlenmektir. Meclis üyeleri yalnızca toplantılara katılan kişiler olmamalıdır. Meslek komiteleri aktif çalışmalı, üyelerin sorunlarını dinlemeli, çözüm üretmeli ve yönetime taşımalıdır. MTSO yönetimi üyelerine dokunan, şeffaf, hesap verebilir ve katılımcı bir anlayışla çalışmalıdır. Mersin’in ortak meselelerinde siyasi görüş, grup ya da kişisel farklılıklar bir kenara bırakılmalıdır. Kim hangi listeden seçildi, kimin kimi desteklediği artık ikinci planda kalmalıdır. Bundan sonra sorulması gereken tek soru şudur: MTSO’ya ve Mersin’e kim daha çok katkı sağlayabilir? Yeni dönemde MTSO’nun üyeleriyle daha güçlü bağ kurduğu, kent sorunlarında daha fazla inisiyatif aldığı, fikir ürettiği, çözüm önerileri geliştirdiği ve Mersin’in ortak aklını temsil ettiği bir dönem olmasını diliyorum. Önce Mersin diyerek yürüyeceğiniz bu yol, kentimizi çok daha yukarılara taşıyabilir. Bunun için imkânınız var. Birikiminiz var. Yetkiniz var. Şimdi sıra sizde. Haydi MTSO’nun yeni kadroları, top artık sizde! GÜÇLÜ MTSO, GÜÇLÜ MERSİN.

  • TARLADAN RAFA: YAŞ SEBZE VE MEYVEDE FİYATIN GERÇEK YOLCULUĞU

    Bir soruşturmadan daha büyük bir soru: Türkiye'de sebze ve meyvenin fiyatını gerçekte kim belirliyor? Ayhan Kızıltan, 26.09.2026 Son günlerde yaş sebze ve meyve sektörüne yönelik yürütülen geniş kapsamlı soruşturma, kamuoyunun dikkatini yıllardır tartışılan önemli bir konuya yeniden çevirdi: Tarlada ya da bahçede çok daha düşük bir bedelle satılan bir ürün, tüketicinin önüne gelinceye kadar neden birkaç kat pahalanıyor? Bu sorunun yanıtı önemlidir. Çünkü mesele yalnızca birkaç şirketin, birkaç tüccarın veya birkaç ihracatçının meselesi değildir. Yaş sebze ve meyve sektörü, üreticiden başlayıp tüketicinin sofrasına kadar uzanan, çok sayıda aktörün yer aldığı karmaşık bir üretim, ticaret, lojistik ve dağıtım sistemidir. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında Mersin Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Sefa Çakır'ın da aralarında bulunduğu bazı sektör temsilcilerinin tutuklanması, doğal olarak Mersin kamuoyunda da geniş yankı uyandırdı. Hakan Sefa Çakır, tutuklama sonrasında yaptığı açıklamada hakkındaki suçlamaları kabul etmediğini ve yargı sürecine güvendiğini belirtti. Ancak burada çok önemli bir ilkeyi başlangıçta hatırlatmak gerekir: SORUŞTURMA GEÇİRMEK SUÇLU OLMAK DEMEK DEĞİLDİR. TUTUKLAMA DA MAHKUMİYET DEĞİLDİR. Kimin suçlu olduğuna, hangi fiilin suç oluşturduğuna ve delillerin yeterli olup olmadığına bağımsız yargı karar verecektir. Türkiye'de sıkça karşılaştığımız, mahkemeden önce kamuoyunun hüküm vermesi alışkanlığından özellikle kaçınmak gerekir. Benim burada yapmak istediğim, soruşturmada adı geçen kişileri suçlu ya da suçsuz ilan etmek değildir. Benim sormak istediğim soru, yaş sebze ve meyve sektöründeki fiyat oluşumunun gerçekten nasıl araştırılması gerektiğidir. YAKLAŞAN ODA SEÇİMLERİ AÇISINDAN DA DÜŞÜNDÜRÜCÜ BİR DURUM VAR Meselenin bir de yaklaşan meslek odası seçimleri bakımından düşündürücü yönü bulunuyor. Hakan Sefa Çakır, soruşturmadan önce Mersin Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığına yeniden aday olmuştur; birçok sektörün temsilcileriyle seçimler için çalışmaya başlamıştı. MTSO'nun 3 Ekim 2026'da yapılacağı duyurulan seçimlerine çok kısa bir süre kalmış durumda. Erdemli Ticaret ve Sanayi Odasında ise Murat Topal, Yönetim Kurulu Başkanlığına adaylığını kamuoyuna açıklamış durumda. Topal'ın da aynı soruşturma kapsamında tutuklandığı bildirildi. Bir oda üyesi ve geçmişte Mersin Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı yapmış biri olarak akla şu sorunun gelmemesi mümkün değil: Ya bu insanlar ileride haklarındaki suçlamalardan beraat ederlerse ne olacak? Tutuklu olmaları nedeniyle seçim çalışmalarına katılamaz, üyeleriyle görüşemez veya seçim sürecinin içinde fiilen bulunamazlarsa ve daha sonra haklarındaki suçlamalar kanıtlanamazsa, ortaya çıkan kayıp nasıl telafi edilecek? Bu soruyu sormak herhangi bir adayı desteklemek veya soruşturmanın sonucuna ilişkin peşinen hüküm vermek değildir. Burada üzerinde durduğum konu daha temel bir hukuk meselesidir: Masumiyet karinesi yalnızca teorik bir hukuk ilkesi değildir. İnsanların ticari, mesleki ve demokratik hayatlarında gerçek sonuçları olan bir güvencedir. Elbette soruşturma makamları görevlerini yapacak, varsa suç oluşturan fiilleri ortaya çıkaracak, yargı da kararını verecektir. Ama şu soruyu sormak da yurttaşın hakkıdır: Henüz haklarında kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunmayan kişilerin, birkaç gün sonra yapılacak meslek kuruluşu seçimlerindeki hak ve imkanları bakımından telafisi mümkün olmayabilecek sonuçlar ortaya çıkıyorsa, bunun da hukuk devleti ilkeleri içinde tartışılması gerekmez mi? Bu soru bugün Hakan Sefa Çakır'ın veya Murat Topal'ın sorunu gibi görünebilir. Yarın herhangi bir adayın, iş insanının veya yurttaşın sorunu olabilir. SORUŞTURMADA NE İDDİA EDİLİYOR? Adalet Bakanlığının 15 Eylül 2026 tarihli resmî açıklamasına göre soruşturma kapsamında Ticaret Bakanlığından Hal Kayıt Sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığından Çiftçi Kayıt Sistemi verileri alınmış, Vergi Denetim Kurulunca kapsamlı bir rapor hazırlanmış ve yaklaşık 1.029 çiftçinin beyanına başvurulmuştur. Soruşturma makamlarının açıklamasına göre bazı büyük tedarikçi firmaların; ürün arzını olduğundan düşük gösterdikleri, maliyetleri gerçeğinden yüksek gösterdikleri, gerçeğe aykırı müstahsil makbuzları düzenledikleri ve bu yöntemlerle fiyatları yukarı yönlü etkiledikleri iddia edilmektedir. Soruşturma fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu'na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanması iddialarını kapsıyor. Bunların şu aşamada soruşturma makamlarının iddiaları olduğunu ve kesinleşmiş mahkeme hükümleri olmadığını özellikle belirtmek gerekir. İddialar ciddidir. Varsa usulsüzlükler elbette ortaya çıkarılmalıdır. Ancak tam da burada asıl tartışmamız gereken konu başlıyor. YAŞ SEBZE VE MEYVE SEKTÖRÜ YALNIZCA İHRACATÇILARDAN VEYA BÜYÜK TEDARİKÇİLERDEN OLUŞMUYOR Bir domatesin, limonun, portakalın veya biberin tarladan market rafına ulaşması uzun bir ticaret zincirinin sonucudur. Bu zincirde; üretici, ürünü üreticiden satın alan tüccar, toplayıcı, hal komisyoncusu, sevkiyatçı, paketleme tesisi, soğuk hava deposu, toptancı, dağıtıcı, ihracatçı, sebze ve meyve işleyen sanayi kuruluşu, market zinciri, manav, pazarcı ve başka aracılar yer alabilir. Ticaret Bakanlığının Hal Kayıt Sistemi tanımlarında da sanayiciler, ihracatçılar, ithalatçılar, üretici örgütleri, komisyoncular, tüccarlar ve üreticiden doğrudan ürün temin eden perakendeciler sistemin aktörleri arasında sayılmaktadır. Dolayısıyla tüketicinin ödediği nihai fiyatı araştırıyorsak yalnızca zincirin belirli bir halkasına bakmak yeterli değildir. Tarladan Rafa Bütün Zinciri Görmek Zorundayız. BU SEKTÖRÜN YALNIZ SORUŞTURMASINI DEĞİL, GELECEĞİNİ DE KONUŞMALIYIZ Burada başka bir gerçeği de gözden kaçırmamalıyız. Yaş sebze ve meyve üreticisi bugün zor durumdadır. Üretim maliyetleri, işçilik, gübre, ilaç, enerji, sulama, ambalaj ve nakliye giderleri üreticinin üzerindeki baskıyı artırıyor. Üretici çoğu zaman ürününün satış fiyatını kendisi belirleyemiyor. Bir tarafta yükselen maliyetler, diğer tarafta piyasanın belirsizliği var. Üstelik sektör bu soruşturmadan önce de rahat değildi. Hem yurt içi piyasada hem de ihracat pazarlarında ciddi sorunlar vardı. Son günlerde üreticisinden tüccarına, komisyoncusundan ihracatçısına kadar sektörün farklı kesimlerinden beni arayanlar oluyor. İnsanlar yalnız yürütülen soruşturmayı konuşmuyor. Sektörün bundan sonra nereye gideceğini de soruyorlar. Kaygıyı yalnız soruşturma kapsamında adı geçen firmalar taşımıyor. Sektörün çok farklı kesimlerinde geleceğe ilişkin ciddi bir belirsizlik hissediliyor. Bunu görmezden gelemeyiz. Yaş sebze ve meyve sektörü birkaç şirketin ticari faaliyet alanından ibaret değildir. Üreticisiyle, tarım işçisiyle, tüccarıyla, komisyoncusuyla, nakliyecisiyle, ambalajcısıyla, ihracatçısıyla, depocusuyla, limanıyla ve lojistik sektörüyle birlikte düşünüldüğünde; TÜRKİYE EKONOMİSİNİN CAN DAMARLARINDAN BİRİDİR. Mersin açısından ise önemi çok daha büyüktür. Bu nedenle yapılması gereken yalnızca varsa usulsüzlükleri tespit edip cezalandırmak değildir. Sektörün tamamını masaya yatırmak gerekir. Üretici neden yeterince kazanamıyor? Tüketici neden pahalı ürün satın alıyor? Aradaki fiyat farkı nerede oluşuyor? Hangi aracılar gerçekten gerekli? Hangi aşamalar ürüne gerçek değer katıyor? Hangi aşamalarda verimsizlik ortaya çıkıyor? İhracatçı dış pazarlarda neden zorlanıyor? Üretim planlaması neden sağlıklı yapılamıyor? Ürün bolluğunda üretici zarar ederken birkaç ay sonra tüketici neden aynı ürünü çok yüksek fiyatlarla almak zorunda kalıyor? Soğuk zincir, depolama ve lojistik altyapısı yeterli mi? Üretici neden yeterince örgütlü değil? Bunların tamamı aynı sistemin sorularıdır. ÜRÜNÜN HALE GİRMESİ İLE HAL KAYIT SİSTEMİNE GİRMESİ AYNI ŞEY DEĞİLDİR Bu noktada kamuoyunda sıkça karıştırılan bir konuyu da açıklığa kavuşturmak gerekir. Bir tüccar üreticinin bahçesindeki ürünü satın alabilir. Hasadı kendisi yaptırabilir. Kasalarını temin edebilir. Ürünü kamyonlara yükleyebilir. Sonra bu malı doğrudan; bir market zincirine, bir ihracatçıya, bir fabrikaya, bir başka tüccara veya bir dağıtım merkezine gönderebilir. Bu ürünün fiziksel olarak mutlaka toptancı haline girmesi gerekmez. Ancak mevzuat kapsamındaki alım, satım ve sevk işlemleri Hal Kayıt Sisteminin bildirim kurallarına tabidir. Ticaret Bakanlığı HKS'yi açıkça bir “bildirim modeli” olarak tanımlıyor. Bildirim miktarı veya üzerindeki sebze ve meyvenin üretildiği yerden sevkinden önce sisteme beyan edilmesi gerekiyor. Toptancı hali dışında faaliyet gösteren tüccar, komisyoncu, ihracatçı, sanayici ve diğer bildirimciler de sistem kapsamındadır. Dolayısıyla şu ayrımı yapmak gerekir: “Ürün hale girmedi” başka bir şeydir. “Ürün HKS dışında kaldı” başka bir şeydir. Bu ayrım fiyat oluşumunun izlenmesi açısından son derece önemlidir. İHRACAT İLE FİYAT MANİPÜLASYONU AYNI ŞEY DEĞİLDİR Soruşturmanın kamuoyunda tartışılan yönlerinden biri de ihracatçı firmaların durumudur. Burada kavramları birbirinden ayırmak gerekir. Bir ürün büyük miktarda ihraç edilirse iç piyasada kalan arz azalabilir. Talep aynı kalırken arz azalırsa iç piyasa fiyatının yükselmesi mümkündür. Dolayısıyla ihracatın yurt içi fiyatlar üzerinde dolaylı ekonomik etkisi olabilir. Ancak bundan otomatik olarak; “İhracat yapan firma yurt içi fiyatlarını manipüle ediyor” sonucu çıkarılamaz. İhracat Türkiye'nin teşvik ettiği ekonomik faaliyetlerden biridir. Bir ihracatçının dünya pazarında müşteri bulması ve ürün ihraç etmesi kendi başına bir manipülasyon değildir. Burada iki kavramı birbirinden ayırmalıyız: FİYATI ETKİLEMEK Arz ve talep koşullarının doğal ekonomik sonucudur. FİYATI MANİPÜLE ETMEK Gerçeğe aykırı belge düzenlemek, yapay maliyet yaratmak, danışıklı hareket etmek, arzı bilinçli biçimde farklı göstermek veya benzeri davranışların somut delillerle ortaya konulmasını gerektiren farklı bir iddiadır. Bu iki kavramın birbirine karıştırılmaması gerekir. ASIL SORU: TARLADA 10 LİRA OLAN ÜRÜN RAFTA NASIL 100 LİRA OLUYOR? Benim yıllardır üzerinde durduğum konu tam olarak burada başlıyor. Geçmişte TOBB'un geniş katılımlı bir çevrimiçi toplantısında dönemin Hazine ve Maliye Bakanına da bu düşüncemi aktarmıştım. Kamuoyunda sık sık şu cümleyi duyuyoruz: “Tarlada 10 lira olan ürün market rafında 100 lira.” Sonra herkes son halkaya bakıyor. Market suçlanıyor. Tüccar suçlanıyor. Komisyoncu suçlanıyor. İhracatçı suçlanıyor. Ben ise başka bir yöntem öneriyorum. ÜRÜNÜN MALİ VE FİZİKSEL YOLCULUĞUNU BAŞTAN SONA İZLEYELİM. Önce marketin ürünü kaç liraya satın aldığına bakalım. Diyelim ki raf fiyatı 100 TL. Market bu ürünü 92 TL'ye satın almışsa, araştırılacak asıl büyük fiyat farkı yalnızca 92 ile 100 TL arasındaki bölüm değildir. Asıl soru şudur: ÜRETİCİDEN 10 TL'YE ÇIKAN ÜRÜN, MARKETİN KAPISINA NASIL 92 TL'YE GELDİ? Bu sorunun cevabı bütün ara işlemlerde saklıdır. Örneğin zincir şöyle olabilir: Üretici: 10 TL Tüccar A: 18 TL Firma B: 31 TL Firma C: 48 TL Dağıtıcı: 70 TL Market alış fiyatı: 92 TL Market raf fiyatı: 100 TL Bu yalnızca yöntemi anlatmak için kurulmuş varsayımsal bir örnektir. Burada araştırılması gereken ilk konu 92 TL ile 100 TL arasındaki farktan önce; 10 TL'NİN NASIL 18, 31, 48, 70 VE SONUNDA 92 TL OLDUĞUDUR. İşte tarladan rafa fiyat bilmecesinin düğümü burada çözülebilir. HER FATURA GERÇEK BİR EKONOMİK İŞLEMİ Mİ TEMSİL EDİYOR? Elbette zincirde bulunan her şirket gereksiz değildir. Hasat yapılır. İşçilik vardır. Kasa gerekir. Ambalaj gerekir. Nakliye yapılır. Fire oluşur. Ürün seçilir. Sınıflandırılır. Paketlenir. Soğutulur. Depolanır. Finansman maliyetleri vardır. Komisyonlar vardır. Bütün bunların gerçek ekonomik karşılığı bulunmaktadır. Fakat her ara faturanın karşılığında gerçek bir mal hareketinin veya gerçek bir ekonomik hizmetin bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Örneğin bir ürün kağıt üzerinde birkaç firmaya satılıp aynı yerde duruyorsa şu soruyu sormak gerekir: Bu işlemler neden yapılmıştır? Her aşamada şu sorular sorulmalıdır: Mal gerçekten el değiştirdi mi? Ürün fiziksel olarak nereye gitti? Faturayı düzenleyen firma ürüne hangi değeri kattı? Bu firmanın gerçek maliyeti neydi? Ne kadar ticari kazanç sağladı? Aynı ürün neden birden fazla şirketten geçti? Bu şirketler arasında ortaklık veya ekonomik bağlantı var mı? Fiyat artışının gerçek ekonomik gerekçesi bulunuyor mu? Bu sorular yanıtlanabilirse; “Tarlada 10 lira, markette 100 lira” cümlesi bir slogan olmaktan çıkar ve ölçülebilir bir ekonomik analize dönüşür. DEVLETİN ELİNDE BU ANALİZİ YAPABİLECEK VERİLER BULUNUYOR Bugün Türkiye'de ürünün yolculuğuna ilişkin farklı sistemlerde önemli kayıtlar oluşmaktadır. Çiftçi Kayıt Sistemi - ÇKS Üreticinin ve üretimin kaynağına ilişkin bilgi sağlar. ÇKS’de de sıkıntılı bir durum var. Örneğin, baba ÇKS’ye kayıtlı; ancak baba öldükten sonra varisler veraset intikali yaptırmıyorlar. Dolayısıyla ÇKS kaydı ölen babanın üzerinde kalıyor. Doğal olarak Müstahsil Makbuzu da ÇKS’de kim kayıtlı ise onun adına düzenleniyor. Hal Kayıt Sistemi Sebze ve meyvenin miktarı, fiyatı, alıcısı, satıcısı ve işlem hacimleri hakkında veri üretmek amacıyla oluşturulmuştur. Ticaret Bakanlığı sistemin temel amacını sebze ve meyve ticaretinin merkezi olarak izlenebilmesi ve işlemlerin kayıt altına alınması şeklinde açıklıyor. Müstahsil makbuzu Üreticiden yapılan alımın mali kaydını oluşturur. e-Fatura Şirketler arasındaki satış hareketlerini gösterir. e-İrsaliye Malın sevkine ilişkin iz bırakır. Banka hareketleri Fiilen yapılan ödemenin kontrolüne imkan verir. O halde yapılması gereken açıktır: ÜRÜNÜN FİZİKSEL İZİ İLE PARANIN VE BELGENİN İZİ EŞLEŞTİRİLMELİDİR. Örneğin belirli bir tarihte Mersin'de üretilen bir limon partisinin; hangi üreticiden çıktığı, kaç kilogram olduğu, üreticiye gerçekte kaç lira ödendiği, müstahsil makbuzunda hangi fiyatın yazdığı, HKS'ye hangi miktar ve bedelin bildirildiği, ilk alıcının kim olduğu, ürünün nereye sevk edildiği, ikinci satışın kime ve kaç liradan yapıldığı, kaç farklı şirketten geçtiği, marketin ürünü kaç liraya aldığı ve tüketiciye hangi fiyattan sattığı tek bir zincir üzerinde görülmelidir. Böyle yapılırsa fiyatın nerede ve neden arttığını anlamak mümkün olur. PEKİ NEDEN BU FİRMALAR? Bugünkü soruşturma açısından benim cevaplanmasını önemli gördüğüm bir soru daha var. Yaş sebze ve meyve ticaretinde Türkiye genelinde çok sayıda büyük, orta ve küçük firma aynı ticari sistem içinde çalışmaktadır. Üreticiden mal alan çok sayıda tüccar vardır. Komisyoncular vardır. Büyük dağıtıcılar vardır. İhracatçılar vardır. Market tedarikçileri vardır. Aynı ticari sistemin içerisinde faaliyet gösteren çok sayıda işletme bulunmaktadır. O halde şu sorunun yanıtı kamuoyu bakımından önemlidir: SORUŞTURMA KAPSAMINA ALINAN FİRMALAR HANGİ OBJEKTİF KRİTERLERE GÖRE SEÇİLMİŞTİR? Adalet Bakanlığının resmî açıklamasında 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildiği, HKS ve ÇKS verilerinin incelendiği, VDK tarafından kapsamlı rapor hazırlandığı ve 1.029 çiftçinin beyanının alındığı belirtiliyor. Ancak kamuoyuna açıklanan metinde, bu 41 firmanın sektör içindeki diğer firmalardan hangi objektif risk kriterleriyle ayrıştırıldığı ayrıntılı olarak açıklanmıyor. Dolayısıyla sormamız gereken önemli bir soru şudur: Sektörün tamamı aynı kriterlerle tarandı ve bu firmalar sonuçta mı ortaya çıktı? Yoksa; önceden belirlenen firmalar üzerinde inceleme yapıldı ve bulgular bu firmalar üzerinden mi elde edildi? Bu ikisi aynı şey değildir. Eğer bütün sektör belirli risk kriterleriyle tarandıysa ve bu şirketler veriler nedeniyle ayrıştıysa, bunun açıklanması soruşturmaya ilişkin kamuoyu güvenini de artıracaktır. Ancak benzer faaliyetleri sürdüren başka şirketler bulunmasına rağmen yalnızca bazı şirketler incelendiyse; “Neden bunlar?” sorusu doğal olarak gündeme gelir. Bu soruyu sormak soruşturmada bulunan kişilerin suçsuz olduğunu iddia etmek değildir. Aynı şekilde diğer şirketlerin suçlu olduğunu da söylemek değildir. BU, EŞİT VE OBJEKTİF DENETİM TALEBİDİR. SORUŞTURMA ŞİRKETLERDEN ÇOK İŞLEM ZİNCİRİNE ODAKLANMALI Bana göre yaş sebze ve meyve fiyatlarının yapay biçimde yükseltilip yükseltilmediğini anlamanın en doğru yolu, yalnızca şirket isimlerinden hareket etmek değildir. İşlem ağını takip etmektir. Üreticiden başlayalım. Ürünü takip edelim. Parayı takip edelim. Belgeyi takip edelim. Sonunda market rafına ulaşalım. Zincir şöyle okunmalıdır: ÜRETİCİ Gerçek üretim miktarı nedir? Gerçek satış fiyatı nedir? ↓ TÜCCAR Gerçek alış bedeli nedir? Üreticiye gerçekte ne ödenmiştir? ↓ HAL / KOMİSYONCU Ürün hangi fiyatla işlem görmüştür? Komisyon ve diğer giderler nedir? ↓ PAKETLEME / DEPOLAMA / LOJİSTİK Ürüne hangi hizmet eklenmiştir? Gerçek maliyet nedir? ↓ TOPTANCI / DAĞITICI Kaça almıştır? Kaça satmıştır? Aradaki farkın gerekçesi nedir? ↓ MARKET Ürünü kaç liraya satın almıştır? Tüketiciye kaç liraya satmıştır? ↓ TÜKETİCİ Nihai fiyat nedir? Ve zincirin her halkasında aynı soru sorulmalıdır: “BU AŞAMADA ÜRÜNE GERÇEKTEN HANGİ DEĞER EKLENDİ VE FİYATA KAÇ LİRA EKLENDİ?” Bu sorunun cevabı alınmadan yaş sebze ve meyve fiyatlarının gerçek yapısını anlayamayız. TÜRKİYE'NİN İHTİYACI YALNIZCA DENETİM DEĞİL, YENİ BİR SEKTÖR MİMARİSİDİR Denetim elbette gereklidir. Kayıt dışılıkla mücadele edilmelidir. Gerçeğe aykırı belge varsa ortaya çıkarılmalıdır. Yapay işlem zincirleri varsa bulunmalıdır. Fiyatı hukuka aykırı biçimde etkileyen yapılar varsa bunlarla mücadele edilmelidir. Ama bunlar tek başına yeterli değildir. TÜRKİYE YAŞ SEBZE VE MEYVE SEKTÖRÜNÜ ÜRETİMDEN TÜKETİME KADAR YENİDEN ELE ALMAK ZORUNDADIR. Üretim planlaması, ürün deseni, üretici örgütlenmesi, hal sistemi, Hal Kayıt Sistemi, lojistik, soğuk zincir, depolama, paketleme, iç piyasa dağıtımı, perakende ve ihracat politikaları birbirinden bağımsız başlıklar olarak değil; tek bir değer zincirinin parçaları olarak değerlendirilmelidir. Amaç yalnız bugünkü sorunları çözmek olmamalıdır. Öyle bir sistem kurulmalıdır ki; üretici piyasa dalgalanmaları karşısında ezilmesin, tüketici aşırı fiyatlarla karşılaşmasın, ticaretini dürüstçe yapan tüccar ve komisyoncu zan altında kalmasın, ihracatçı uluslararası pazarlarda rekabet gücünü kaybetmesin ve devlet ürünün tarladan rafa bütün yolculuğunu gerçek zamanlı ve şeffaf biçimde izleyebilsin. Türkiye'nin yaş sebze ve meyve sektörü günlük krizlerle yönetilen kırılgan bir yapı olmaktan çıkarılmalıdır. KOLAYCA SARSILAMAYACAK KADAR SAĞLAM, ŞEFFAF, İZLENEBİLİR VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR SİSTEM KURULMALIDIR. SONUÇ: KİŞİLERİ DEĞİL, GERÇEĞİ ARAYALIM Bugün yapılması gereken, soruşturmada adı geçen insanları kamuoyu önünde peşinen mahkum etmek değildir. Aynı şekilde hiçbir inceleme yapılmadan peşinen aklamak da değildir. Yapılması gereken gerçeği bulmaktır. Bunun yolu da tarladan başlayıp market rafına kadar bütün sistemi aydınlatmaktan geçiyor. HKS kayıtları, ÇKS kayıtları, müstahsil makbuzları, e-Faturalar, e-İrsaliyeler, banka hareketleri ve gerçek mal hareketleri birbiriyle eşleştirilmelidir. Her ara işlem için; “Bu ürün burada neden bulundu?” “Bu firma ürüne ne kattı?” “Kaça aldı, kaça sattı?” “Mal gerçekten buradan geçti mi?” “Fatura gerçek ekonomik işlemi mi temsil ediyor?” soruları sorulmalıdır. Böyle yapılırsa varsa gerçek suçlular ortaya çıkar. Usulsüzlüğü bulunmayan şirketlerin üzerindeki kuşkular da ortadan kalkar. Üreticinin hakkı korunur. Tüketicinin neden yüksek fiyat ödediği anlaşılır. Ve belki Türkiye yıllardır tartıştığı şu soruya ilk kez somut, bilimsel ve belgelere dayalı bir yanıt verebilir: TARLADA 10 LİRA OLAN ÜRÜN RAFTA NEDEN 100 LİRA? Bu sorunun yanıtını sloganlarda değil; ürünün izinde, malın hareketinde, Hal Kayıt Sisteminde, müstahsil makbuzunda, faturada, irsaliyede ve en önemlisi; PARANIN İZİNDE aramalıyız. Kamuoyunun ihtiyacı peşin hüküm değil, gerçektir. Gerçek ise ancak tarladan rafa bütün zincir aydınlatıldığında ortaya çıkacaktır.

  • MERSİN’İN EN ÖNEMLİ GÜNDEMİ: MTSO

    Mersin Ticaret ve Sanayi Odasını uzun uzun anlatmaya gerek yok. Beş yıl Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini üstlendiğim MTSO'yu, Yönetim Kurulu ve Meclis Üyesi arkadaşlarımla birlikte Mersin'in bütün kesimleriyle buluşturmak için büyük bir özveriyle çalıştık. Ama MTSO'nun gücü herhangi bir başkandan, yönetim kurulundan ya da dönemden kaynaklanmaz. MTSO'nun asıl gücü 140 yılı aşan kurumsal geçmişinden, üyelerinden, meslek komitelerinden, meclisinden ve Mersin ekonomisinin hemen her alanını temsil etmesinden gelir. MTSO, hukuken de sıradan bir dernek ya da sivil toplum kuruluşu değildir. 5174 sayılı Kanun kapsamında tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur. Geçmişten bugüne Mersin'in ekonomik, sosyal ve kültürel gelişiminde önemli görevler üstlenmiştir. Kentle ilgili büyük yatırımlarda, ekonomik kararlarda, ulaşımdan lojistiğe, tarımdan sanayiye, turizmden dış ticarete kadar birçok konuda MTSO'nun görüşleri dikkate alınır. Milletvekilleri, belediye başkanları, kamu yöneticileri, yatırımcılar ve medya kuruluşları Mersin ekonomisini konuşurken MTSO'nun değerlendirmelerine başvurur. Benim Yönetim Kurulu Başkanlığım döneminde de Mersin milletvekillerinden Türkiye Büyük Millet Meclisindeki konuşmaları öncesinde Odanın görüşlerini isteyenler oldu. Ulusal televizyonlar ve ekonomi basını da ekonomik gelişmeler, yeni düzenlemeler ve Mersin'in Türkiye ekonomisindeki yeri konusunda sık sık MTSO'nun görüşüne başvurdu. Bütün bunları kendimi ya da görev yaptığım dönemi öne çıkarmak için anlatmıyorum. Tam tersine, anlatmak istediğim şudur: MTSO önemlidir. Hem de herhangi bir kişinin, grubun ya da dönemin çok ötesinde önemlidir. MTSO ELE GEÇİRİLECEK BİR KALE DEĞİLDİR Oda seçimlerini ilk kez 2018 yılında Yönetim Kurulu Başkanlığına aday olduğumda, daha sonra da 2023 seçimlerinde çok yakından yaşadım. Bu süreçler bana bir şeyi açık biçimde gösterdi: MTSO gibi etkili kurumların seçimleri yalnızca hizmet yarışı olarak görülmeyebiliyor. Zaman zaman kişisel hesapların, ekonomik çıkarların, siyasi ilişkilerin ve farklı güç dengelerinin de seçim süreçlerine etki etmeye çalıştığını gözlemledim. Bazı uygulamaları kurumsal etik açısından doğru bulmadım. Birlikte yola çıktığınız insanların bir süre sonra başka tercihler yapabileceğini de gördüm. Seçimlerin ardından farklı ittifakların kurulabileceğini, dün yan yana duranların bugün karşı karşıya gelebileceğini de yaşadım. 2018 seçimlerinden sonraki TOBB sürecinde de bunun örnekleriyle karşılaştığımı düşündüm. 2023 seçimleri sonrasındaki gelişmeler de benim için kolay olmadı. Ama yıllar sonra dönüp baktığımda şunu çok daha önemli görüyorum: Mesele Ayhan Kızıltan değildir. Mesele herhangi bir başkan da değildir. Mesele MTSO'nun kimsenin kişisel güç alanına dönüşmemesidir. Çünkü MTSO ele geçirilecek bir kale değildir. MTSO, Mersin iş dünyasının ortak evidir. O evin sahibi de başkanlar değil, üyeleridir. KAPALI KAPILAR Kapalı kapıları sevmem. Çünkü karanlıktır. Kapalı kapılar ardındaki pazarlıkları da sevmem. Çünkü bir kurumun geleceği birkaç kişinin kapalı kapılar ardında vereceği kararlarla belirlenmemelidir. Hele üyelerin iradesini etkileyecek hesapların kapalı kapılar ardında yapılmasını hiç doğru bulmam. Bu nedenle MTSO'daki görev sürem boyunca makam odamın kapısını mümkün olduğunca açık tuttum. Çünkü yönetim anlayışım şuydu: Kapı açık olacak. Üye gelecek. Soracak. Eleştirecek. Hesap soracak. Başkan da yanıt verecek. Kurumsal demokrasi benim için budur. MTSO'nun geleceği de açık kapılar ardında, üyelerinin gözü önünde şekillenmelidir. HAKAN SEFA ÇAKIR VE YARGI SÜRECİ Bugün MTSO Yönetim Kurulu Başkanı olan Hakan Sefa Çakır'ı uzun yıllardır tanıyorum. Birlikte çalıştık. Aynı masalarda oturduk. Zor zamanları, karar anlarını ve sorumluluk üstlenilmesi gereken dönemleri birlikte yaşadık. Görüş ayrılıklarından dolayı çatıştığımız dönemler de oldu; Hakan Sefa Çakır doğru bildiğinden şaşmayan ve doğru bildiğini savunan bir insandı. Bu nedenle Hakan Sefa Çakır hakkındaki düşüncem yalnızca uzaktan oluşmuş bir kanaat değildir. Yıllara dayanan kişisel tanışıklığımın ve birlikte çalışma deneyimimin sonucudur. Hakan Sefa Çakır'a güveniyorum. Bunu bugün söylemenin önemli olduğunu düşünüyorum. İnsanlara yalnızca işler yolunda giderken güvenilmez. Güven, asıl zor zamanlarda anlam kazanır. Ben tanıdığım, birlikte çalıştığım Hakan Sefa Çakır'a duyduğum güveni, hakkında bir soruşturma yürütülüyor diye bir anda yok sayamam. Ancak bu güvenimin başka, yargısal sürecin başka bir şey olduğunun da altını özellikle çiziyorum. Hakan Sefa Çakır hakkında yürütülen bir adli soruşturma var. 15 Eylül'de gözaltına alınmasının ardından, 18 Eylül 2026 tarihinde kamuoyuna yansıyan bilgilere göre hakkında tutuklama kararı verildi. Burada çok net bir çizgi çizmek gerektiğine inanıyorum. Yargıya intikal etmiş bir dosya hakkında hüküm vermek benim işim değildir. Dosyanın tamamını bilmiyorum. Delilleri bilmiyorum. İfadeleri bilmiyorum. Dolayısıyla ne suçluluk ne de suçsuzluk konusunda yargının yerine geçerek hüküm kurmayı doğru bulurum. Benim Hakan Sefa Çakır'a duyduğum güven, onun hakkında verilmiş hukuki bir karar değildir. Bu, yıllar boyunca tanıdığım bir insana ilişkin kişisel tanıklığım ve kanaatimdir. Yargının görevi ise kişisel kanaatlerle değil, somut deliller ve hukuk kurallarıyla karar vermektir. Tutuklama da mahkûmiyet değildir. Herkes gibi Hakan Sefa Çakır'ın da kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmadığı sürece masumiyet karinesinden yararlanması gerekir. Temennim gerçeğin bütün yönleriyle ve en kısa sürede ortaya çıkmasıdır. Ben bugün hem hukuk devletine hem de yıllardır tanıdığım bir insana duyduğum güveni aynı anda ifade etmekte hiçbir çelişki görmüyorum. Yargı görevini yapacaktır. Ben de tanıdığım insana ilişkin kendi tanıklığımı söylemekten kaçınmayacağım: Hakan Sefa Çakır'a güveniyorum. Benim üzerinde durmak istediğim başka bir konu daha var. MTSO organ seçimlerinin yaklaştığı bir dönemde böylesine önemli bir gelişmenin yaşanması, Odanın geleceğiyle ilgili tartışmaların da artmasına neden olacaktır. Tam da bu nedenle MTSO üyelerinin çok daha dikkatli olması gerektiğini düşünüyorum. Hukuki süreç kendi mecrasında yürümeli, MTSO seçimleri de üyelerin özgür iradesiyle ve kendi kurumsal mecrasında gerçekleşmelidir. Bu iki konu birbirine karıştırılmamalıdır. Hakan Sefa Çakır yine en güçlü başkan adayıdır bana göre. TARLADAN MARKET RAFINA KADAR BAKMAK GEREKİR Hakan Sefa Çakır'ın gözaltına alındığını ilk öğrendiğim gün MTSO'ya gittim. Orada da yıllardır savunduğum bir görüşü dile getirdim. Yaş sebze ve meyvede fiyat oluşumu incelenecekse yalnızca zincirin bir halkasına bakılmamalıdır. Tarladan çıkan ürünün market rafına ulaşıncaya kadar geçtiği bütün aşamalar incelenmelidir: Üretici... Tüccar... Hal... Komisyoncu... Nakliye... Depolama... Dağıtım... Perakende... Market rafı... Fiyat nerede, nasıl oluşuyor? Üreticinin eline geçen para ile tüketicinin ödediği para arasındaki fark hangi aşamalarda büyüyor? Tarla/bahçede fiyat kaç paradır? Tarladan/bahçeden toplama maliyeti ne kadar? Aracı payı ne kadar? Aracılar kimlerdir? Aracılar neden araya girer? Vergi ne kadar? Fire ne kadar? Nakliye/Lojistik ne kadar? Kâr marjları ne kadar? Bunların tamamı bilimsel ve şeffaf biçimde ortaya konmalıdır. Çünkü yalnızca birilerini suçlamak kolaydır. Bu görüşlerimi geçmişte ekonomi yönetimine de aktardım. Zor olan sistemi bütün olarak incelemek ve sorunun gerçek kaynağını ortaya çıkarmaktır. ŞİMDİ ASIL KONUYA GELELİM: MTSO SEÇİMLERİ Yaklaşan MTSO seçimlerinde benim için asıl mesele kimin kazanacağı değil, MTSO'nun nasıl yönetileceğidir. Bu nedenle MTSO üyelerine bazı sorular önermek istiyorum. Kime oy verirseniz verin, sorun. Araştırın. Geçmişine bakın. Ekibini inceleyin. Ve mümkünse verilen sözleri not edin. Önce kendi oyunuzu koruyun Aidat yükümlülüğünüzü kendiniz yerine getirin. Oy kullanma hakkınızın herhangi bir kişi ya da grubun maddi desteğine bağımlı hale gelmesine izin vermeyin. Tercihinizi hemşerilik, siyasi yakınlık, inanç, etnik kimlik ya da kişisel ilişkilere göre değil; adayların ne yapacağına, ne yaptığına ve temsil ettiği anlayışa bakarak oluşturun. Meslek Komitesi ve Meclis adaylarına sorun: Neden aday? Sektörü için ne yapmayı düşünüyor? Daha önce Meclis veya Meslek Komitesi Üyesiyse görev yaptığı dönemde hangi çalışmaları gerçekleştirdi? İlk kez aday oluyorsa hangi projeleri var? Birlikte hareket ettiği ekip kimlerden oluşuyor? Geçmişte bir şaibesi var mı? Bu insanların mesleki ve kurumsal birikimleri nedir? Seçildiğinde yalnızca kendi çevresini mi dinleyecek, yoksa sektörün tamamını mı temsil edecek? Yönetim Kurulu Başkanlığına aday olanlara daha fazlasını sorun MTSO'nun temsil ettiği sektörleri ne kadar tanıyor? Mersin ekonomisini ne kadar biliyor? Meslek Komitelerini daha etkin hale getirmek için ne yapacak? MTSO Meclisinin karar süreçlerindeki etkisini artıracak mı? Daha önce Oda organlarında görev yaptıysa ortaya koyduğu somut çalışmalar neler? MTSO kaynaklarının verimli, ekonomik ve şeffaf kullanılması için nasıl bir sistem kuracak? Hükümet ve yerel yönetimler karşısında üyelerin taleplerini hangi yöntemlerle takip edecek? Mersin'in sorunlarını gerektiğinde kamuoyu önünde dile getirebilecek mi? Kararlarını kimlerle alacak? Üyeye hesap verecek mi? Projelerini yazılı olarak açıklayacak mı? Ve en önemlisi: MTSO'yu kendisinin ve yakın çevresinin güç alanı olarak mı görecek, yoksa üyelerin ortak kurumu olarak mı yönetecek? Mümkünse adaylardan vaatlerini yazılı olarak açıklamalarını isteyin. Meclis Üyeliğine aday olan herkes, seçmen üyelere kendisini ve hedeflerini açıkça anlatan kısa bir tanıtım ve taahhüt belgesi sunmalıdır. Bu belgede adayın kısa özgeçmişi, MTSO-iş dünyası-toplumsal yaşamdaki deneyimleri; neden aday olduğu ve seçildiği takdirde hangi çalışmaları yapmayı planladığını gösteren somut bir yol haritası yer almalıdır. Böylece üyeler yalnızca kişilere değil, ortaya konulan hedeflere, projelere ve çalışma anlayışına göre karar verebilir. Dört yıl sonra da aynı belge yeniden adayın önüne konulabilmelidir: “Bunları söylemiştiniz. Hangilerini yaptınız?” İşte gerçek hesap verebilirlik budur. MTSO KİMSENİN DEĞİL, MERSİN'İNDİR Ben beş yıl MTSO Yönetim Kurulu Başkanlığı yaptım. Görevler gelir, geçer. Başkanlar gelir, geçer. Yönetimler gelir, geçer. İsimler unutulur. Ama kurumlar kalır. Bu nedenle bugün MTSO hakkında konuşurken geçmişte yaşadığım kişisel olaylardan çok, gelecekte yaşanmaması gerekenleri önemsiyorum. MTSO'da kapalı kapılar değil, açık kapılar olmalı. Pazarlıklar değil, projeler yarışmalı. Hemşerilik değil, liyakat konuşulmalı. Kişisel çıkarlar değil, sektörlerin ortak çıkarları öne çıkmalı. İnsanlar değil, ilkeler güçlü olmalı. Ve kim seçilirse seçilsin, MTSO Başkanı şunu hiçbir zaman unutmamalı: makamın sahibi değildir. makamın emanetçisidir. Çünkü MTSO bir kişinin değildir. Bir grubun değildir. Bir siyasi anlayışın değildir. Bir çıkar çevresinin hiç değildir. MTSO, üyelerinindir. MTSO, Mersin iş dünyasınındır. Ve nihayetinde, MTSO Mersin'indir.

  • ATATÜRK: Akıl, İffet, Dikkat, Metodoloji En Büyük Sermayedir.

    Ayhan Kızıltan, ben@ayhankiziltan.com, Mersin 12 Kasım 2023 Uğurola Mersin, uğurola Türkiye, Atatürk’ün tam 100 yıl önce doğrudan İş Bankası İdare Meclisine söyledikleri: “Sermayenin azlığına bakarak cesaretiniz kırılmasın! Böyle kurumlar için en kuvvetli sermaye, zekâ, dikkat, iffettir; teknik ve metodik çalışmasını bilmektir. Bu inançla işe sarılınız, mutlaka başarırsınız!" "Bu işte başarı kazanmayı, eğer şahsî bir onur meselesinden daha ileri, millî bir gurur, millî bir onur meselesi yaparsanız çalışmak için, amacınıza ulaşmak ve daha yükselmek için muhtaç olduğunuz ateşi, enerjiyi bol bol yüreklerinizde bulacaksınız.” Hayatta nasıl başarılı olunacağını Atatürk bu sözleriyle ortaya koymuş; akıllı olabilirsiniz, dikkatli olabilirsiniz, sistemli çalışabilirsiniz ama iffetsiz olursanız başarınız haramdır… Yani bu dört hasletin tamamını birden barındırmanız gerekiyor kişiliğinizde; anlayan anlasın… ANAYASA… Bir bu eksikti! Ben hukukçu değilim ama bana mantıksız geliyor Yargıtay’ın Anayasa Mahkemesi Üyeleri hakkında suç duyurusunda bulunması. Türkiye Cumhuriyeti’nde kaos yaratabilir bu tutum. İşine gelmeyen kararlara dayanan her kurum, bir diğer kurum için suç duyurusunda bulunabilir; Türkiye kilitlenebilir. Anayasa, milletin tamamıyla arzularını ve meclisin mahiyetini ve gerçek şeklini gösterir bir kanundur. Anayasa, bir devletin yönetim biçimini belirtir. Toplumların ülke üzerindeki egemenlik haklarının, bireylerin temel haklarının hangi koşullar altında devlet tarafından kullanılabileceğini belirleyen temel kanunlardır. Devletin temel kurumlarının nasıl işleyeceğini belirler. Yoksa Cumhurbaşkanlığı Sisteminin getirdiği yetkiler de mi yetmiyor??? Ne yapılmak, nereye varılmak isteniyor??? Şeffaf bir Türkiye Devleti istiyoruz… Türkiye Cumhuriyeti’nin yolundan saptırılmamasını istiyoruz… EKONOMİ… IMF Birinci Genel Müdür Yardımcısı Gita Gopinath dikkat çekiyor: Tüm harcamaları borç yoluyla finanse etmenin çekiciliğine direnilmelidir. Birçok ülkede maliye politikaları sürdürülemez bir yoldadır. Bizim gibi birçok ülke borç batağında ve ödemek için yine borç arıyor. Bir tarafta Hazine ve Maliye Bakanı ile Merkez Bankası Başkanı Arap Ülkelerinden sonra Batı Ülkelerinde para ararken, özür dilerim yatırımcı ararken, diğer taraftan Türkiye Cumhuriyeti Yargı Kurumları arasındaki çekişme bu çabaları çok olumsuz etkilemez mi? Zaten İsrail-Filistin arasındaki çatışma bizi arada bıraktı; ne ona ne de ona yaranamıyoruz… Dünya’yı dize getirip hizaya çekmeye çalışacağımıza ekonomik sorunlarımızı dize getirelim acil olarak önce. Esnaflarımızı, firmalarımızı, dostlarımızı dolaşıp sohbet ediyorum sık sık… Piyasanın nabzını tutmaya çalışıyorum, hiç de iç acıcı değil sohbetler. Bir an önce ekonomiye odaklansak diyorum, sokaklar böyle istiyor. Sokaklar daha çok şeyler istiyor, onları da yazacağız… GENÇLER… Atatürk’ün söylediği gibi sermayesi akıl, dikkat, dürüstlük olan, teknik ve sistemli çalışma becerisi olan gençler! Siyasette olun, sivil toplum kuruluşlarında olun, sosyal ve kültürel etkinliklerin içinde olun, yatırımcı olun, sanayici olun, iş insanı olun, teknokrat olun, bürokrat olun, memur olun, işçi olun, öğretmen olun, doktor olun, mühendis olun, sanatçı olun, aile olun, ana baba olun, olun ama akıllı, dikkatli, dürüst olun, teknik ve sistemli çalışıyor olun… Bu hasletleri olan fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür gençlere gereksinimi var bu Türkiye’nin… Cumhuriyet’in payidar olması sizlere bağlı! Hoşça kal Mersin, haftaya yine buradayız…

  • YEREL SEÇİMLER: PARTİLERDE ADAYLAR BELİRLENMEYE BAŞLADI…

    Ayhan Kızıltan, ben@ayhankiziltan.com, Mersin 18 Aralık 2024 Uğurola Mersin, uğurola Türkiye! Sevgili okurlarım bir çoğunuz biliyordur, ben de Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Aday Adaylığı için başvuru yaptım. İMECE Gazetesinde yayınlanan köşe yazılarımı tamamen benim aday adaylığımdan bağımsız olarak yazıyorum. Çünkü bir gazeteci tarafsız olmalı, gazetecilik etiği budur. Benim görevim tamamen tarafsız olarak değerlendirmeler yapıp öneriler sunmaktır. Benimle ilgili başka gazeteciler yazıp değerlendirmeler yapabilir. İstiyorum ki tüm siyasi partiler Mersin’e değer katacak, toplumun kabulleneceği, ayakları yere sağlam basan gerçekçi projelerle partilerinin oy oranlarını arttıracak adaylar belirlesin. Adaylar ne kadar güçlü olursa rekabet de o kadar zorlu olur ve sonuçta Mersin’e en çok değeri katacak bir hemşerimiz Büyükşehir Belediye Başkanı seçilir. Mersin kazanır… DURUM NEDİR? Önceki yazımda da Durum Nedir başlığı altında partilerin durumuyla ilgili değerlendirmeler yapıp önerilerde bulunmuştum. Bir haftalık süreçte Ankara’ya gidip geldim, Mersin’de görüşmelerim oldu, MTSO 138. Kuruluş Yıldönümü Gecesine katıldım, dostlarımla, tanıdık tanımadık bir çok insanla görüştüm. Durum nedir kendi gözümden gördüklerimi, kulaklarımla işittiklerimi, söylediklerime aldığım tepkileri derleyip toparlayıp durumla ilgili biraz fikir edindim. Öncelikle tüm partilerin aday adayları Ankara’da Parti Genel Merkezlerinde adeta kamp kurmuş durumdalar. Koridorlarda, Genel Başkan Yardımcılarının kapılarında bekleşiyorlar… Görüşebilmek için görüşecekleri kişiye yakın isimleri devreye sokup randevu koparmaya çalışıyorlar… Hiçbir parti genel başkanı ile görüşme imkanı bulunmuyor, zaten TBMM’nde Bütçe Görüşmeleri var, herkes mecliste, çok yoğunluk var, falan gibi nedenlerle görüşmeler kibarca reddediliyor. Sıkıntılı bir süreç bu her iki taraf için de, yüzlerce başvuru var, yüzlerce görüşme talebi var. Gel de çık işin içinden… İKTİDAR PARTİSİ AK PARTİ ile başlayayım yine… Sessizlik hala sürüyor… Bu sessizlik Mersin Kamuoyunda, tamam AK Parti Mersin’i MHP’ne bıraktı algısını iyice pekiştirdi. AK Parti’ye gönül verenler bu durumu hala kabullenemiyor… Mersin’de seçimi ancak Ak Parti olarak girersek alırız inancı net bir şekilde belli oluyor, AK Parti’ye gönül verenlerde. AK Parti’nin Güneydoğu oylarının büyükşehirde başka partilere, meclis üyeliğinde is AK Partiye gittiği net bir şekilde belli. Öyle olmasaydı, mecliste çoğunluğu elde eden Cumhur İttifakı Büyükşehir Belediye Başkanlığını da alırdı. Önceki yazımda yazdığım gibi, seçildiği takdirde iktidarın gücünü Mersin’e yığacağını Mersinlilere inandırabilecek, Mersin için varını yoğunu ortaya koyabilecek çok güçlü ve yetenekli bir isim, yalnızca AK Parti tabanına değil tüm Mersin’e hitap edebilecek sevilen çağdaş bir aday istiyor AK Parti’ye gönül verenler. Ancak şunun da farkında AK Partililer; Sayın Erdoğan’ın Sayın Bahçeli’yi vefa borcundan dolayı kırmayıp Mersin’i MHP’ne bıraktığına inanıyorlar. Ama bu şekilde seçimi almanın mümkün olmadığını da belirtiyorlar. Bu konuyu Sayın Erdoğan’a da aktarmaya kimse cesaret edemiyor diye de düşünüyorlar. ANA MUHALEFET PARTİSİ CHP… Önceki yazımda belirttiğim gibi bu süreçte en dinamik parti CHP görünüyor. Kentteki reklam panolarında genelde CHP Aday Adayları görünüyor. Mersin CHP’nde durum biraz farklı; genelde aday adaylarının çoğu genel merkezde etkili birilerinin ya köylüsü, ya hemşerisi, ya akrabası, ya da çok yakın arkadaşı olduğundan dolayı kendisini şanslı görüp aday adaylığına soyunduğu gibi söylentiler gırla gidiyor. Ama benim anladığım kadarı ile CHP Genel Merkezi çok ince eleyip sık dokuyor; Mersin’e ittifak bile yapmadan her kesimden oy alabilecek, kentte sevilen, saygı duyulan bir aday belirlemeye çalışıyor. Özellikle Sayın Özel, hiçbir ön yargıya dayanmadan kenti kucaklayıp doğal ittifak oluşturabilecek bir aday belirlenmesini istiyor. Tabii bu süreçte her kafadan bir ses çıkıyor, aday adaylarının sinirleri geriliyor, dedikodulara aldanıp sinirlenmemesi gerekiyor aday adaylarının. CHP’ye gönül verenler Büyükşehir Başkan adayının alçakgönüllü, kucaklayıcı, kapsayıcı, kaynaştırıcı ve birleştirici bir tutumla Mersin’in lideri olabilecek, tüm Mersinlilerin işte benim başkanım diyebileceği, her şeyden önce kolay ulaşılabilir, tam bir sosyal demokrat insan olmasını istiyor. Olur mu, olur… İYİ PARTİ… İyi Parti çok kötü günler geçiriyor. Altılı masadan kalkma olayı çok büyük bir olumsuzluk yarattı İyi Parti tabanında… Yeni yeni oluşmaya başlayan parti tabanı kemikleşemeden dağılma noktasına geldi… İyi Parti Genel Başkanının Altılı Masayı dağıtma girişimi parti içi güçlerin mi yoksa parti dışı güçlerin mi oyunuydu bilinmez. Ancak ilerde ortaya çıkar bu durumun nedeni… İyi Parti tabanında karasız kalan seçmenler seçimlerde kesinlikle kendi adayları dahil iyice irdeleyip oy kullanacaktır. İyi Parti seçmeni anladığım kadarı ile eğitimli ve bilinçli bir kitle… MHP… MHP’nde de durum biraz karışık… Parti tabanında netleşmeyen ve fazla umutlu olmayan bir görüntü var. Bunun nedeni, MHP tabanının artık bilinçlenerek kendilerine mantıksız gelen kararları sorgulamasıdır. Artık onlar da partilerinde yenilik ve değişim istiyor. Partilerini eski şanlı günlerine döndürecek yeni, aydınlık, çağdaş yöneticiler ve kadrolar istiyor. Hep aynı yüzler, hep aynı kişiler var… MHP’ne gönül verenler kendilerini heyecanlandıracak yeni politikalar istiyor; yalnızca tek yönlü politikalar istemiyor. Yani milliyetçi, ve dinsel söylemlerle bir yere varılmayacağını gördü MHP tabanı… Yakın arkadaşlar arasında yapılan sohbetlerde hep bu konular konuşuluyor. Artık ekonomiye, sanayileşmeye, tarıma, lojistiğe yön verecek politikalar, programlar ve politikalar istiyor MHP tabanı. Sosyal, kültürel, sanatsal sporsal açıdan daha çağdaş bir toplum olmak istiyor. DEM Parti… En son Yeşil Sol Parti, adı yine, zorunlu olarak, değiştirildi ve DEM Parti oldu. Artık akılda tutmak zorlaşıyor, seçimlerde oy kullanırken parti tabanında bir sıkıntı doğurur mu bilemiyorum… DEM Parti tabanında da aşağı yukarı aynı sorun var… Onlar da artık yalnızca tek yönlü politikalar istemiyor. Yani yalnızca etnik söylemlerle ve taleplerle bir yere varılamayacağını gördü DEM Parti tabanı. Sürekli gerilim yaratarak siyaset yapma yönteminin yanlış olduğunu düşünüyor insanlar. Bu yöntemin DEM Parti’nin dışlanması amacını güttüğünü düşünüyorlar. Yıllardır izlenen politikaların hiçbir sorunu çözmediğini artık anlaşıldı. Şahinler ve Güvercinler var DEM Partide… Şahinler sürekli gerilim yaratarak partiyi ellerinde tutmaya çalışıyor. Güvercinler ise Türkiye halkıyla barışık, huzur içinde yaşamak istiyor. Türk, Kürt, Arap hiç fark etmiyor. Tüm sorunlar aynı… Geçim derdi aynı, işsizlik derdi aynı, gelecek kaygısı aynısı, eğitimsizlik olgusu aynı, siyasetçiler tarafından kullanılıp aldatılmak sorunu aynı… Fark etmiyor, Türkler de geçim sıkıntısı çekiyor, Kürtler de, Araplar da, Aleviler de Sünnilerde, Hristiyanlar da. Onlar da artık ekonomiye, sanayileşmeye, tarıma, lojistiğe yön verecek politikalar, programlar ve politikalar istiyor. Sosyal, kültürel, sanatsal sporsal açıdan daha çağdaş bir toplum olmak istiyor. Hakları değil mi? Kavgayla elde edilir mi bunlar? GENÇLERE… Henry Ford - "Bir araya gelmek başlangıçtır, bir arada durabilmek ilerlemedir, birlikte çalışmak başarıdır". Malcolm X - "Gücümüzü hırlaşmak için değil, birleşmek için harcamalıyız". Hoşça kal Mersin, haftaya yine buradayız…

  • TÜRKİYE CUMHURİYETİ: YENİ YÜZYIL…

    Ayhan Kızıltan, ben@ayhankiziltan.com, Mersin 28 Ekim 2023 Uğurola Mersin! Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün birlikte savaştığı arkadaşlarıyla kurduğu Türkiye Cumhuriyeti Birinci Yüzyılını doldurup İkinci Yüzyılına girdi bugün. Atatürk’ ün söyleyişiyle EN BÜYÜK BAYRAMDIR. KUTLU OLSUN! Önce şunu söyleyeyim: Türkiye Cumhuriyeti’nin Birinci Yüzyılını doldurup İkinci Yüzyılına girmesinin kutlanmasının önüne hiçbir olay geçemez. Yüzüncü Yıl kutlamaları bir EĞLENCE değildir… Yüz yılda bir kutlanacak yüce ve kutlu bir olaydır… Açlıksa, ölümse, kansa, savaşsa, güçlülerin bir olup güçsüzü ezme ve yok etme planı ve çabasıysa, bir ülkenin insanlarını çoluk çocuk, kadın erkek, yaşlı genç demeden yok etme amacıysa; bunların hepsi en şiddetli biçimde yaşandı... Bir toplum inandığı önderinin etrafında kenetlenerek ölüme gideceğini bile bile bütün bunların üstesinden geldi… Geldi ve Cumhuriyet kuruldu; insanlar kulluktan kurtulup Yurttaş oldu, bir Ulus oldu, kadın erkek eşit oldu, özgür oldu. VE TÜM DÜNYA’NIN SAYGI DUYARAK KABUL ETTİĞİ, GERİ KALMIŞ EZİLEN TOPLUMLARA VE ÜLKELERE ÖRNEK OLACAK BİR MÜCADELE İLE KURULAN TÜRKİYE CUMHURİYETİ, İKİNCİ YÜZYILINA GİRMESİNİN ÇOŞKUYLA, SEVİNÇLE KUTLANMASINI HAKEDİYOR. KUTLANMALI Kİ; FİLİSTİNDEKİ, ORTA DOĞU ÜLKELERİNDEKİ, AFRİKA ÜLKELERİNDEKİ, ASYA ÜLKELERİNDEKİ, GÜNEY AMERİKA ÜLKELERİNDEKİ, NEREDE EZİLEN BİR TOPLUM VARSA BU MÜTHİŞ MÜCADELEYLE BAĞIMSIZLIĞINI ELDE EDEREK KURULAN TÜRKİYE CUMHURİYETİNİ ÖRNEK ALSIN. Bu nesile kısmet oldu İkinci Yüzyıla girişini görmek Türkiye Cumhuriyeti’nin; ama ne yazık ki geçiştiriliyor kutlamalar ve bir yüzyıl daha beklemek gerekecek sanırım. 29 Ekim 2023 EN BÜYÜK BAYRAMDIR; ÇOŞKUYLA KUTLANMALIYDI. İLK YÜZYIL… Kuruluş felsefesi ve planlaması Türkiye Cumhuriyeti’nin Dünya’nın en saygın, en çağdaş, en eğitimli, kutsal kitabını okuyup anlamış ve dinini doğru bilen, bilim, sanat, spor, sosyal ve kültürel yaşam, tarım, ticaret, sanayi, ulaşım, ekonomi kısacası her yönden en üst düzeyde ve bağımsız olmasıdır. Ömrü savaş alanlarında geçen Mustafa Kemal savaşırken hep böyle bir Türkiye Cumhuriyeti’nin planlarını yapmıştır. Ve başarmıştır… Öylesine ileri görüşlü bir kurumsallaşma oluşturmuş ki; bu kurumsallaşma temelleri sağlam atılmış bir Türkiye Cumhuriyeti yaratmış. 30 Ağustos Büyük Zaferin ardından savaştan daha zorlu bir mücadele için kollar sıvanıyor… Zaten neler yapılması gerektiği kafasında … Cumhuriyetçilik, Laiklik, Milliyetçilik, Devletçilik, Halkçılık ve İnkılapçılık ilkeleri ışığında yapıyor planlarını… Aslında savaşırken de halkını düşünerek savaşmıştı; bu halk esaret altında yaşayamazdı… Savaşı kazandıktan sonra da halkını düşünerek mücadele etti; bu millete tebaa olmayı hiç yakıştıramadı; ancak iyi eğitilerek çağdaşlaşmış, özgür düşünüp yaşayan ve eşit yurttaşlar olmak yakışırdı bu millete… Kadın-erkek ayrımı kalkmalıydı, her iki cins eşit yurttaşlar olmalıydı… Okuma yazma oranının yükseltilmesi için öğrenmesi daha kolay bir alfabe sistemi olmalıydı… Çağdaş bir eğitim sistemi olmalıydı; gençlerimiz, sanatçılarımız, sporcularımız, teknik kadrolarımız, bilim insanlarımız, iş insanlarımız gelişmiş ülkelerde herkesle boy ölçüşebilecek düzeyde eğitilmeliydi… Bu ülke modern hukuka kavuşmalıydı… Bu ülke kurumsallaşma anlamında Türkiye’yi yönetecek, yön verecek çağdaş, üretken ve kapsayıcı temel kurumlara sahip olmalıydı… Türkiye Cumhuriyeti iktisaden tam bağımsız olmalıydı, geçmişte yabancı ülkelere tanınan kapitülasyonlar kaldırılmalıydı… Sanayi ve Kalkınma Planları yapılmalıydı… Fabrikalar kurulmalıydı, dış ticaret gelişmeliydi, tarımda Dünya’da lider olmalıydı… Ömrünü bu ülkeyi ve milleti bağımsız, çağdaş, kendi ayakları üzerinde duran, kültürel, sosyal, sanatsal, sporsal, eğitimsel, ekonomik alanlarda gelişmiş duruma getirmek için harcamıştır. Kısa ömründe Türkiye için amaçlarına ulaşmıştı, bu milletin geleceği için istediği birçok şeyi hayata geçirmişti. Ama, işte herkes anlayamıyor ya da anlamak istemiyor bunları… İSTESEYDİ EĞER TÜRKİYE’NİN TAPUSUNU ÜZERİNE GEÇİREBİLİRDİ. AMA BİLİYORDU Kİ KUL HAKKI YEMEK EN BÜYÜK GÜNAHTI. Kulların ÖZGÜR YURTTAŞLAR olup haklarını korumak ve hak mücadelesi yapacak düzeyde eğitilmesini istedi… İKİNCİ YÜZYIL: HAZIR MIYIZ? Türkiye Cumhuriyeti’ni kuranlar çok ayrıntılı, ince ince hesaplanmış, ileriye yönelik hedefler doğrultusunda yapmışlar çalışmalarını; yani planlı programlı, yolları hedefleri belli yürütmüşler çalışmalarını. Yaptıkları her şeyin bir amacı ve hedefi vardı… Şimdi nasıl? Planlama yok, ne ilginç gelirse ona yöneliyoruz… Planlayıcı kurumlarımızı kaldırmışız… Cumhuriyetin kurduğu ve Türkiye Cumhuriyeti’ni ayağa kaldıran SANAYİ KURULUŞLARININ birçoğunu özelleştirme adı altında satıp kapatmışız, neden? Devlete yük oluyor, ayak bağı oluyor diye… Planlama yok slogan var, algı yaratma var… Kervan yolda düzülüyor adeta… Cumhuriyet kurulurken temel nokta çağdaş ve iyi eğitimdi; 1970’li yıllardan sonra eğitim dejenere edilmeye başlandı… Bazı hizmetler vardır ki Devlet o konularda tasarruf yapmayı düşünmemeli… Devlete yük oluyor diye Köy Okullarını kapatıp, taşımalı sisteme geçmek eğitim sistemimizi köreltti… Okul olan köylerde en az bir iki öğretmen bulunuyordu ve bu öğretmenler öğrencilerin yanı sıra köy halkını da eğitiyordu. Her köyde camii var ama her köyde okul yok… Her köyde imam var ama her köyde öğretmen yok… İmam da olsun, öğretmen de cami de okul da! Fantezilere dayalı bir eğitim sistemi dayatıyoruz çocuklarımıza… 400.000 Dolara ev alan vatandaşımız oluyor… Destanla, şehitlerimizin kanıyla kurulmuş Türkiye Cumhuriyeti’nin vatandaşı olmak bu kadar ucuz mu? Savaştan kaçıyorum deyip ülkemize yerleşip vatandaşımız oluyor. O gelsin, bu gelsin, bu işin içinde bir iş var gibi… Demografik yapımız aleyhimize süratle bozuluyor, doğum oranlarını inceleyin de görün durum ne kadar vahim. Cumhuriyet’in eğitip yetiştirdiği insanlar aşılamayınca uluslararası oyunlarla dışardan ithal vatandaş sokulup çoğunluğu kaydırıp Cumhuriyeti ve Atatürk’ü yıkma planları oynanıyor, dış güçler tarafından… Türkiye’nin üzerinde emelleri olan batılı ülkeler diyor ki; “Türkiye Cumhuriyeti’ni yıkmak için önce Atatürk’ü silmek gerekir.” Büyük Ortadoğu Projesi dedikleri bir aldatmaca… ABD, İsrail’in Orta Doğu’da yayılması için Büyük Orta Doğu Projesini ortaya atıyor, biz de yutuyoruz… Neden? Biz bu yapının eş başkanıymışız… Osmanlıyı canlandıracakmış bu proje… İsrail’i canlandırıp güçlendiriyor, yayılmasını amaçlıyor… Görmüyor muyuz? Hükümet bazı konuları görmek istemiyor gibi… Hükümet dış politikayı iç politikaya kurban mı ediyor yoksa? Peki Muhalefet Partileri ne yapıyor? Onlar hazır mı İkinci Yüzyıl’a? Hepsi bir alem… Kendi içlerinde iktidar kavgasına düşmüşler… Adaylıklarını ya da göz diktikleri parti içi görevleri garantilemek için parti içinde yandaşlar yaratıp ayrışmaya neden oluyorlar… Soralım bakalım… İkinci Yüzyıl için hedefleriniz? Olmaz olur mu! Yanıt hazır: “İktidar olmak” 20 Yıldır neden iktidar olamadınız? Her türlü fırsat vardı? Nasıl iktidar olacaksınız İkinci Yüzyıl’da? Aslında, Muhalefette İktidar olmak hedefleri, Hükümette İktidar peşinde değiller adeta… Türkiye ikinci planda… İttifaklar partileri liderleri de varsa yoksa ben ne kapabilirim peşinde… Muhalefet Partilerinin de ne planı var ne programı İkinci Yüzyıl için… Soralım, iktidar oldunuz ne yapacaksınız? Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci Yüzyılı için planlarınız? Sizi neden iktidar yapsın halk? Yanıt: Onlar kötü yönetiyor, biz daha iyi yönetiriz… Yani İkinci Yüzyıl’ı böyle sen ben kavgası içinde geçirirsek ne olur bilemiyorum. Ben İkinci Yüzyıl için hazırlıklı olduğumuzu, planlarımızın, programlarımızın, hedeflerimizin olduğunu sanmıyorum… Fabrika ayarlarına döndürün Türkiye Cumhuriyeti’ni, vaz geçin fanteziden ve geriye dönme çabalarından… Hiçbir şeyi ispat etme zorunluluğu yok; Osmanlıcılıkla ve dindarlıkla da bir şeylerin başarılabileceği tutkusundan vazgeçilmeli… Osmanlıcılıkla ve dindarlıkla halkın kafasını karıştırdınız… Mustafa Kemal demiş ki; “Efendiler ve ey millet! İyi biliniz ki Türkiye Cumhuriyeti, şeyhler, dervişler, müritler, mensuplar memleketi olamaz. En doğru ve en hakiki tarikat, tarikat-ı medeniyedir. Medeniyetin emrettiğini ve talep ettiğini yapmak, insan olmak için kâfidir.” Türkiye Cumhuriyeti’ni bu yönde kurguladı. Ama tarikatların, cemaatlerin devletin içinde cirit attığı konuşuluyor… Bilmem ne tarikatı şu Bakanlığı, bilmem ne cemaati bu Bakanlığı kontrol ediyor, devletin birçok kurumu tarikatların, cemaatlerin işgali altındaymış lafları ortalarda dolaşıyor. Atatürk düşmanlığı gırla gidiyor, hakaretlerin bini bir para adeta… Bunlara kimse bir şey demiyor, herkesin gözünün içine baka baka yapacaklarını yapıyorlar… İkinci Yüzyıl’da bakalım bunlara dur diyen olacak mı? Türkiye Cumhuriyeti’ni kuranlar hedefi ve yolu belirlemiş, nasıl gidileceğini de ince ince planlayıp yola çıkmışlar… Yolundan çıkarmaya çalışmayın Türkiye’yi, yolu uzatırsınız; zamanı boşa harcatıyorsunuz… Kafa nereye, ben oraya olmaz… GENÇLERE… Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Gençliğe Hitabe’ sini özümseyerek okuyun lütfen. "Ey Türk gençliği! Birinci vazifen, Türk istiklâlini, Türk Cumhuriyeti'ni, ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir. Mevcudiyetinin ve istikbalinin yegâne temeli budur. Bu temel, senin en kıymetli hazinendir. İstikbalde dahi, seni bu hazineden mahrum etmek isteyecek dahili ve harici bedhahların olacaktır. Bir gün, istiklâl ve Cumhuriyet'i müdafaa mecburiyetine düşersen, vazifeye atılmak için, içinde bulunacağın vaziyetin imkân ve şerâitini düşünmeyeceksin! Bu imkân ve şerâit, çok namüsait bir mahiyette tezahür edebilir. İstiklâl ve Cumhuriyetine kastedecek düşmanlar, bütün dünyada emsali görülmemiş bir galibiyetin mümessili olabilirler. Cebren ve hile ile aziz vatanın bütün kaleleri zaptedilmiş, bütün tersanelerine girilmiş, bütün orduları dağıtılmış ve memleketin her köşesi bilfiil işgal edilmiş olabilir. Bütün bu şerâitten daha elim ve daha vahim olmak üzere, memleketin dahilinde, iktidara sahip olanlar gaflet ve dalâlet ve hatta hıyanet içinde bulunabilirler. Hatta bu iktidar sahipleri, şahsî menfaatlerini, müstevlilerin siyasi emelleriyle tevhid edebilirler. Millet, fakr-ü zaruret içinde harap ve bîtap düşmüş olabilir. Ey Türk istikbalinin evlâdı! İşte, bu ahval ve şerâit içinde dahi vazifen, Türk istiklâl ve Cumhuriyetini kurtarmaktır! Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur!" TOP SİZDE GENÇLER! Aklınızı kullanın, eğitim süreçlerinizi en iyi şekilde değerlendirin. Aklını kullanan, beyni hür, vicdanı hür, irfanı hür nesillere gereksinim duyuyor Türkiye Cumhuriyeti. Siyasetin, siyasetçinin esiri olmadan özgür iradenizle oyuna girin. Hassas değerlerinizi kullanmayın, kullandırtmayın. Hoşça kal Mersin, haftaya pazartesi yine buradayız kısmetse…

  • SEÇİMLER VE EKONOMİ: TEHLİKELİ YAKINLAŞMA

    Ayhan Kızıltan, ben@ayhankiziltan.com, Mersin 24 Aralık 2023 BAŞIN SAĞOLSUN TÜRKİYEM… 12 Şehidimiz kalplerimizde ve cennette… Ailelerine, yakınlarına başsağlığı ve sabırların en güçlüsünü diliyorum. Acıları acımdır… Hala anlamayanlara anlatayım… Bu kirli terör oyunu Kürt Halkının iyiliği, refahı, kimliği için değil… Bu terör örgütüne sempati duyanlar, destek verenler Orta Doğu’nun haline bir baksınlar… Yangın yeri, herkes birbirini öldürüyor… Neden? Çok stratejik bir bölge, petrol rezervleri var… Orta Doğu’nun kontrolünü tamamen ele geçirmek isteyen ABD ve maşası İsrail terör örgütlerine açıkça destek veriyor, insanları sen Şii’sin, sen Sünni’sin, sen Kürt’sün, sen Arap’sın gibi argümanlarla ayrıştırıp kışkırtıyor. Sonra terör örgütleri kurup eğitiyor, her türlü silah ve lojistik desteği verip ortaya salıyor… Sonrası malum, Orta Doğu kan çanağına döndü; YA ALLAH BİSMİLLAH, ALLAHU EKBER deyip kessinler birbirlerini... Amaç Türkiye’nin gelişmesini engellemek; terörle uğraşsın Türkiye, kafasını yerden kaldırmasın, para harcasın terörle mücadele için, bölebilirsek bölelim Türkiye’yi… Türkiye bu coğrafyanın en gelişmiş ve en güçlü ülkesi. Biz Türkiye Cumhuriyeti’ni oluşturan tüm yurttaşlar ne yapılırsa yapılsın birlikte yaşayabiliyoruz… Dostuz, akrabayız, kirveyiz, dünürüz, aileyiz, komşuyuz, iş ortağıyız… Bizi bozamazsınız…Biz Türkiye’yiz! SEÇİMLER VE EKONOMİ… Seçimler hep ekonomiyi olumsuz etkilemiştir… Acı ilaçlar veren reçeteler uzun süre sıkılan kemerleri, arttırılan ve konan ek vergileri, zamları halka içirir… Sanki hasta olan halkmış gibi… Yurt dışından adeta dilenerek yüksek tavizlerle getirilen fonlar ve alınan borçlar… Yetkililer Merkez Bankasının döviz rezervlerinin rekor seviyeye ulaştığını müjdeler… İnsanlar sevinir, artık acıtan ilaçlardan kurtulacağını sanır. Tabii yerel seçimler yaklaşır, hükümete para lazımdır… Halk inandı ya ekonominin düzeldiğine, harcansın rekor seviyeye ulaşan rezervlerdeki paralar seçimleri kazanmak uğruna… Tabii yalnız hükümet değil iktidar ve muhalefet belediyeleri de fark etmeksizin aynı yolda ilerler. Tabii ya mevcut belediye başkanları bir daha aday olup seçilebilmek için başlarlar dört senede yapmadıkları hizmetleri 2-3 ayda yapmaya… Sökülsün kaldırımlar, döşensin parkeler, dökülsün asfaltlar, çizilsin yollar, asılsın billboardlara resimler, halka şirin görünmek için atılsın taklalar… Garibim halk da düşer gönül verdiği partisinin kendisine dayattığı adayı seçmenin peşine. Seçimler biter tuttukları partinin adayları kazananlar sevinir, kaybeden adayların taraftarları üzülür. Döngü yeniden başlar, seçimlerde rekor düzeydeki rezervler seçim kazanmak uğruna heba edilmiştir. Ekonominin tepe yönetiminde birkaç değişiklikle insanlara yeniden umut aşılanır… Yazılsın acı reçeteler, içilsin acı ilaçlar… BELEDİYE EKONOMİSİ… Biraz gözardı ediliyor ama belediyelerin bütçeleri de ülke ekonomisini önemli ölçüde etkileyen bir unsurdur. Büyükşehirlerin 2024 Bütçelerine bir göz atalım: İstanbul Büyükşehir Belediyesinin 2024 Yılı Konsolide Bütçesi (İSKİ, İETT, İŞTİRAKLER dahil) : 516Milyar lira Ankara Büyükşehir Belediyesinin 2024 Yılı Konsolide Bütçesi (ASKİ, EGO DAHİL) : 92 Milyar lira İzmir Büyükşehir Belediyesinin 2024 Yılı Konsolide Bütçesi (İZSU DAHİL) : 68 Milyar lira Mersin Büyükşehir Belediyesinin 2024 Yılı Konsolide Bütçesi (MESKİ DAHİL) : 29 Milyar lira Antalya Büyükşehir Belediyesinin 2024 Yılı Konsolide Bütçesi (ASAT DAHİL) : 28 Milyar lira Gördüğünüz gibi müthiş bütçeler… Daha yaşanılabilir kentler oluşturmak için neler yapılmaz bu bütçelerle… Bu bütçelere bakınca aday olmak için koparılan kıyametleri, billboardlara saçılan paraları, TBMM’nde ve partilerin genel merkezlerinde yetkili ve de etkili birileriyle görüşebilmek için koridorlarda bekleşenleri, aracılar arayanları anlayabiliyorum… Ellerini ovuşturan yandaşlar da cabası… Biraz da biz geçsek bu bütçelerin, pardon, belediyelerin başına diye düşünüp görev aşkıyla yananlar da vardır elbette… eline, beline, diline… Bu yüksek bütçeleri görünce Hacı (aslı Hacı değil Hace’ymiş) Bektaş-ı Veli’nin "Eline, Beline, Diline Sahip Ol" sözü aklıma geldi: Yani Hacı Bektaş-ı Veli demek istiyor ki: Bu bütçeler sizi şaşırtıp yoldan çıkartmasın… Bu bütçeleri tüm kent halkının refahı ve huzurlu bir kentte yaşaması için ölçüp, biçip, hakkaniyetle yönetecek insanlar gerekiyor. Benim partilim, benim hemşerim, benim mezhebimden, benim etnik kökenimden diyerek seçmeye kalkarsak yanılırız… Niyet önemli… Kriterler belli… BU HAFTA ADAYLARIN ÇOĞU BELİRLENEBİLİR… Partilerin Genel Merkezleri ve TBMM bu hafta aday adaylarının yoğun bir hücumuna uğrayabilir… Artık herkes son kozlarını oynayıp adaylığının kesinleşmesi için çabasını arttırır. Partilerin tabanları, il ve ilçe yöneticileri çok mutsuzlar… Örgütlere hiç danışılmadığını ve dinlenmediğini söylüyorlar… Yani etkisiz elemanlarız diye hayıflanıyorlar… Bazı örgütler istisna ve de müstesna… Onların görevleri kendilerini o görevlere getirenlere memurluk etmek… Görevimizde kalalım yeter ki! Ama ya değişiklik olursa? Adamınız devre dışı kalırsa? Demek ki kurumlara hizmet edilecek, kişilere değil… Bu sefer de böyle olsun, önemli olan partimiz, partimiz için bir kez daha oy verin bir dahaki sefere söz farklı olacak yanıtı alıyorlar. Yine aynı, yine aynı, hep aynı oluyor, olacak ta… GENÇLERE… Sevgili gençler, her hafta burada bazı önemli insanlar ve düşünürlerin öğütlerini yazıyorum. Okuyup düşünün, anlamlar çıkartın. Hayatınıza anlam katarak yön verebilirsiniz geleceğinize… Herb Caen- “Bir şehrin büyüklüğü enine boyuna bakarak değil, hayallerinin ve ufkunun genişliği ile ölçülür.” Rockefeller – “Kaderimizi kökenlerimiz değil eylemlerimiz belirler.” Hoşça kal Mersin, haftaya yine buradayız…

  • SİYASET: KIRKLANIP TEMİZLENMELİ…

    Ayhan Kızıltan, ben@ayhankiziltan.com, Mersin 07 Ocak 2024 Uğurola Mersin… Takvim gittikçe daralıyor; partiler uygun aday bulmakta çok zorlanıyor. Neden zorlanıyor? İnsanlar artık dar kalıplar içinde sıkışıp kalmak istemiyor. İnsanlar artık ahbap çavuş ilişkileri ile belirlenip kendilerine dayatılan adaylar istemiyor. İnsanlar artık Ankara’da gizli pazarlıklarla aday belirlenmesini istemiyor. Artık herkesin her şeyden bilgisi oluyor, haberiniz olsun… İnsanlar bilgisine, deneyimine, kişiliğine güvenip yalnızca toplum için çalışmayı ilke edinmiş, medeni cesareti ile aday adaylığına soyunmuş insanları görmek istiyor karşılarında. Uzun süredir izliyorum; aday adayları Ankara’yı mekan tutmuş, kah parti genel merkezlerinde, kah TBMM’nde parti yetkilileri ve etkilileri ile görüşüp kendilerini anlatabilmek için aracılar dahil bir çok yönteme başvuruyor. O kadar çok olaylar ve laflar dönüyor ki ortada, kulaklarıma inanamıyorum… Siyasetin bu kadar kirletildiğine inanmak istemiyordum; ama işin içine girince gerçeği gördüm. Siyaset çok kirlenmiş! Baştan aşağı yıkanması gerekir, hatta kırklanması gerekir. Sistem aynı, aracılar aynı, karar vericilere karar verilmesini istedikleri adayların isimlerini götürenler aynı. Halka ne düşüyor? Partimizin adayları bunlar, partimiz için bunlara oy verin, oy vermezseniz onlar gelir, bunlar gelir, falan filan… İyi de siz de aynısın onlar da aynı, hepinizin kafası aynı, sistem de hep aynı… Farklı olan partilerin adı! Kentlerde nabızları tutan, kentleri iyi tanıyan, gerçekten kentlerin kanaat önderleri olabilecek insanlar var… Onları dinlemek istemiyorsunuz, dinleseniz de umursamıyorsunuz, neden? Çünkü verdiğiniz kararların yanlış olduğunu biliyorsunuz, ama kararlarınızı etkileyen farklı kriterler olduğundan söylenenleri adeta ellerinizin tersiyle itiyorsunuz. KIRKLANIN LÜTFEN… YA DA BİZ BIRAKALIM… İŞTE BÖYLE, BUNLARI GÖRDÜKÇE SİYASETE GİRMEK İSTEYEN İNSANLAR NE İŞİM VAR BENİM SİYASETTE DİYOR… İŞTE BU YÜZDEN HİÇBİR SİYASİ PARTİ BÜYÜYEMİYOR… Böyle giderse büyümez de! Endişe edilmesin gitmem bir yere, çabalarımızı da sürdüreceğiz tabii ki toplum adına… BELEDİYE BAŞKANI ADAY BELİRLEME KRİTERLERİ… Evrensel, ülkesel ve yöresel kriterler var… Anketler ve partilerin görevlendirdiği parti müfettişleri en önemli iki unsur iki kriter için… Tanınırlık ve istenirlik. Anketler tarafsız bir şekilde ve anket şirketlerine dış müdahale olmazsa doğruya yakın bir fikir ortaya koyabiliyor. Yani manipüle edilmezse… Ancak anket sonuçlarını etkileyen en önemli unsur mevcut görevde bulunan adayların görev süreleri boyunca orantısızca yaptıkları sürekli tanıtım kampanyaları… Kendilerini mi tanıtıyorlar, belediyelerin yaptıkları işleri mi ya da belediyelerin yaptıkları etkinlikleri mi? Anketlerde bunun için bir dengeleme katsayısı koymak gerekiyor. Partilerin Genel Merkezleri her zaman bu anketlere de uymuyor aslında… İstedikleri zaman dikkate alıyorlar, istemedikleri zaman ve işlerine geldiğince dikkate almıyorlar. Partilerin görevlendirdikleri parti müfettişlerinden hiç söz etmeyeceğim, çünkü onlar şartlanmış şekilde geliyorlar ve raporları tarafsız olmuyor… Bence aday adaylarına yeteneklerini, bilgilerini, kişiliklerini ortaya çıkartacak testler uygulanmalı… Koltuğa oturduktan sonra kişilik bozukluğuna uğrayıp uğramayacaklarının bilinmesi yerinde olacaktır. Aday belirlemede en önemli kriter belirlenen adayın toplumda birliği sağlayacak, alçak gönüllü, insanlara kibirli davranıp onlara tepeden bakmayacak, eleştirilere açık bir kişilikte olmasıdır. Umarım tüm Türkiye’de toplum için çalışacak doğru adaylar belirlenir. Hoşça kal Mersin! Hoşça kal diyorum ama bizlere hoş kalmak biraz zor gibi… Haftaya yine buradayız… İnşallah!

  • DAVOS: DÜNYA NELERİ KONUŞUYOR, YA BİZ?

    Ayhan Kızıltan, ben@ayhankiziltan.com, Mersin 21 Ocak 2024 Uğurola Mersin… Dünya Ekonomik Forumu (WEF World Ekonomic Forum) 15-19 Ocak 2024 tarihleri arasında 125 ülkeden devlet adamından siyasetçiye, iş dünyasından akademi dünyasına ve sivil toplum dünyasına kadar 3000’e yakın insanın katılımıyla Güvenin Yeniden İnşası teması ile İsviçre’nin Davos kentinde yapıldı. Katılımcılar, dayanıklılığı ve güvenliği artırmak, ekonomik büyümeyi canlandırmak, iklimi ve doğayı korumak, yenilik ve teknoloji engellerini dengelemek ve işlere, becerilere ve sağlığa yatırım yapmak için yeni fikirler ve girişimler sundular. Dünya Ekonomik Forumu (WEF), dünyanın durumunu iyileştirmeye kendini adamış bağımsız bir uluslararası kuruluş olarak tanıtıyor kendini. Misyonunda şöyle belirtiliyor: küresel, bölgesel ve sektörel gündemleri şekillendirmek için iş dünyası, siyasi, akademik ve toplumun diğer liderlerini bir araya getirir. Neden Güvenin Yeniden İnşası? Bu yılki Dünya Ekonomik Forumunda; gittikçe parçalanan ve kutuplaşan bir dünya ile karşı karşıya olduğumuz bu günlerde, küresel paydaşlar arasında güveni yeniden inşa etmenin ve güçlendirmenin yolları arandı. Dünya Ekonomik Forumu Başkanı Borge Brende'ye göre: Forum, yıl boyunca misyon odaklı işbirliğini teşvik eden araştırmaların, ittifakların ve çerçevelerin geliştirilmesine yönelik yapıyı sağlayacak. Bu yılın teması temel olarak dört kategoriye ayrılıyor: Parçalanmış bir dünyada güvenliği ve işbirliğini sağlamak, Yeni bir çağ için büyüme ve istihdam yaratmak, Ekonomi ve toplum için itici güç olarak yapay zeka, İklim, doğa ve enerji için uzun vadeli bir strateji. Bunun dışında zirve, küresel liderler arasında tutarlılık, şeffaflık ve hesap verebilirliğin temel ilkelerini yeniden tesis etmenin yanı sıra kolektif eylemliliği yeniden hayata geçirmeyi amaçlıyor. Bu, küresel iş dünyasının, hükümetin ve sivil toplum liderlerinin endüstri, bilim ve toplumdaki teknik gelişmelerden en iyi şekilde yararlanmaları için birlikte çalışmalarına olanak sağlamak üzere aralarındaki görüşmeleri geliştirmeyi amaçlayan bir temel ilkelere dönüş çabasıdır. Bu bağlamda iş, siyaset, akademi ve sivil toplum dünyasının ve tabii ki basın dünyasının önde gelenleri çeşitli toplantı etkinliklerinde görüşlerini dile getirdiler. EŞİTSİZLİK… Küresel yoksulluğun azaltılmasına odaklı çalışan bir İngiliz kuruluşu olan OXFAM’ın Geçici İcra Yöneticisi Amitabh Behar DAVOS’ta eşitsizliğe dikkati çekiyor. Jeopolitik gerilimler, çatışmalar, aşırı hava koşulları ve COVID-19'un ekonomik etkileri de dahil olmak üzere devam eden küresel zorluklar, dünya çapında milyonlarca insanı etkiliyor. Bu arada dünyanın en zengin ve pek çok varlıklı şirketi daha önce hiç olmadığı kadar refah yaşıyor. Dünyanın en zengin 5 iş insanı 2020’den beri servetlerini ikiye katladı; 464 milyar dolardan 869 milyar dolara. Artan bu eşitsizliğin üstesinden gelmek, sömürüyü, ekonomik eşitsizlikleri ve çevresel kaygıları ele alacak sistematik bir değişiklik gerektiriyor. Şirketler eşitsizliği körüklüyor diyor Behar… Bu eşitsizlik tesadüf değil. Milyarder sınıfı, şirketlerinin, diğer herkesin zararına olmasına rağmen kendilerine daha fazla zenginlik sağlamasını sürdürüyor... Hiçbir şirket ya da birey, ekonomilerimiz ve yaşamlarımız üzerinde bu kadar güce sahip olmamalıdır, açık olmak gerekirse hiç kimse bir milyar dolara sahip olmamalıdır diye noktalıyor görüşlerini. Doğru söylüyor, mezara mı götüreceksiniz! YA BİZ… Kendi içimizde, kendin çal kendin oyna… Adamlar bir taraftan dünyayı bozuyor öbür taraftan da dünyayı daha iyi duruma getirmek için çabalıyorlar, mı acaba? Adamlar dediklerim bizim adamlar değil, bizimkiler kendi dünyalarında birbirlerine bağrışıp duruyorlar… Zengin ülkelerin adamlarına diyorum; bir yandan savaşlar çıkartıyorlar, geliştirdikleri yeni teknoloji silahlarını satıp daha da zenginleşiyorlar… Öte taraftan salgınlar yayıyorlar, insanlığı kurtarmak için icat ettikleri ilaçları, aşıları satıp daha da zenginleşiyorlar… Diğer ülkelerin kimler tarafından nasıl yönetileceğine karar verip o ülkelerin varlıklarını sömürüp daha da zengin oluyorlar… Bir taraftan da yapay zeka, metaverse, teknoloji, dijitalleşme, iklim değişikliği ve daha neler nelerle uğraşıp insanlığı ve dünyayı da kurtarmaya çalışıyorlar. Biz ise yetersiz, liyakatsiz, çıkarcı siyasetçilerin çıkar ve sen ben kavgaları dövüşleri arasında yoyulup gidiyoruz… Neden siyasi partilerimiz bir türlü oylarını arttırıp büyüyemiyor? İktidarı da muhalefeti de, yeni kurulanı da neden büyüyemiyor, bir düşünün… Haftaya bu konuyu işleyeceğim; fikirlerinizi, önerilerinizi bekliyorum. Türkiye’de siyasetçileri düzeltemezsek işimiz zor. GENÇLER… Nereye aitse orada durmalı insan. Ait olduğun değerleri terk edip çıkar neredeyse oraya gidersen orada da sen terkedilirsin bir gün. Bazen de çıkarcı insanlar senin ait olduğun yeri ele geçirip senin orayı terk etmen için zorlarlar, ama direnip orada kal. Orayı yine de terk etme, bir gün lazım olacaksın oraya. Hoşça kal Mersin, haftaya yine buradayız…

  • GEÇİM Mİ, SEÇİM Mİ? GELİR DENGESİZLİĞİ, EMEKLİLER PARTİSİ, SEÇİMDEN SONRA…

    Ayhan Kızıltan, ben@ayhankiziltan.com, Mersin 04 Şubat 2024 Uğurola Mersin, Uğurola Türkiye… 2024 Yerel Seçimleri kapıda… Kaynaklar seçim kazanma hırsı ile saçılıyor… Bugüne kadar yapılmayan işler hummalı bir şekilde yapılıyor… Aslında Belediye Başkanları sürekli böyle seçim havasında çalışsa daha çok hizmet yapar… Özellikle billboardlara, gereksiz işlere o kadar çok para saçılıyor ki… Hesaplayabilene aşk olsun! Artık rahatsızlık veriyor bu billboard reklamları; bir de orantısız bir kullanım var billboardlarda… Görev başında olanlar, kazanma şansı yüksek olup ta kaynak bulanlar sürekli billboardlardalar. Tabii halka hizmet aşkı bu, başka bir şeye benzemez; insanı çok hırslandırıyor demek ki… eşitsizlik: GELİR DENGESİZLİĞİ… Yine bu köşede, 22 Ocak 2024 tarihli yazımda, EŞİTSİZLİK konusuna değinmiştim. Küresel yoksulluğun azaltılmasına odaklı çalışan bir İngiliz kuruluşu, Davos Dünya Ekonomi Forumunda eşitsizliğe dikkati çekti. Bence Dünya’nın ve tabii ki Türkiye’nin de en temel sorunu eşitsizliktir; GELİR ADALETSİZLİĞİ BAŞTA. 2023 Yılı TÜİK verileri Toplam Gelirin yarısının en zengin yüzde 20’ye gittiğini ortaya koyuyor. Yüzde 20’lik en yüksek gelir grubunun toplam gelirden aldığı pay bir önceki yıla göre 1,8 puan artarak %49,8 olmuş. Buna karşın en düşük gelire sahip %20'lik grubun aldığı pay 0,1 puan azalarak %5,9 olmuş. Yani fakir daha fakir, zengin daha zengin olmuş… 2023 Yılında kişi başı milli gelirin yaklaşık 13.000 ABD Doları olacağı belirtiliyor. Kişi başı milli gelirimizi 20.000 ABD dolarının üzerine çıkartabilirsek, ancak İspanya, Portekiz, Slovenya ve Çekya gibi Avrupa ülkeleri düzeyine gelebiliriz. Andorra, Fransa, İtalya ve Malta gibi Avrupa ülkeleri durumuna gelmek için ise 30.000 ABD dolarının üzerine çıkartmamız gerekiyor. “Bu düzen değişmeli” Sayın Bülent Ecevit bu sözü ortaya attığında her kesim farklı olarak algılamıştı. Bir yurttaş "düzen hayatından memnun, düzülen ne zaman değişecek?" diye sormuştu! Tabii patronlar bu düzen değişmeli sözünü farklı algılayıp endişeye kapıldılar; komünizmi mi kastediyor acaba? Halbuki Sayın Ecevit, “Türkiye 1965-75” isimli kitabında “Cumhuriyet Halk Partisi, Türkiye’nin en güçlü partisidir. Komünizmi, o önleyecektir, o güçlü oldukça, Türkiye’de komünizm olamayacaktır.” ifadelerine yer vererek komünizm ile mücadeleyi başa yazmıştı. Sayın Ecevit patronların endişesinin farkına varıp patronlarla İzmir’de görüşmesinde, “düzen değişikliğinden korkmayın; düzen değişikliğinden özel sektörü yok etmeyi değil, aksayan işlerin düzeltilmesini kastediyoruz” mesajını vermişti. İşte aksayan işleri belirleyip çözebilirsek gelir adaletsizliğini de sonlandırabiliriz. İşleri aksatan en temel unsur YOLSUZLUKTUR; bu da irdelenmesi gereken bir olgudur. EMEKLİLER PARTİSİ: BİR GÜN HERKES EMEKLİ OLACAK… İki tane emekliler partimiz oldu. Birincisi 2023 sonlarında kurulan ve Kurucu Başkanı Metin İmer olan TEP Türkiye Emekliler Partisi… TEP Türkiye Emekliler Partisi Genel Başkanı Metin İmer şöyle açıklıyor ana fikirlerini: “Sadaka zamlardan, hor görülmekten bıktık. Bizler bu ülkeye ağır yük değiliz. Bizler çalışırken prim ödeyerek hak kazandık. Makam araçlarında, meclis lokantalarında hava atanlar asıl israf yükü onlar, astronomik maaşlarıyla devlete yük asıl onlardır. Biz üç kuruş emekli alanlar değil.” İkinci parti ise 2024 yılında kurulan ilk siyasi parti olan EP Emekliler Partisi oldu. EP Genel Başkanı Cengiz Erten, parti programı ana fikrini şöyle açıklamış: “Ana konumuz emekliler ve emeklilik yasasının düzeltilip yaşam şartlarının iyileştirilmesidir. Emeklinin hak ettiği kaliteli ve insanca yaşam sürmesi, temel hedefimizdir. Ülkenin kayıpları kazanca döndüğünde başta emekliler olmak üzere tüm toplum refaha ulaşmış seviyede olacaktır. Bizler; emeklilerimizin haklarını koruduğumuzda, bütün çalışan emekçilerimizin haklarını da korumuş olacağız. Çünkü her çalışan bir emekli adayıdır.” Bu iki parti birleşip tek parti olabilirse Türkiye’de büyük bir güç haline gelebilir; her iki parti de düzenin aksayan yönlerini düzelterek düzeni değiştirmeyi amaçlıyor… Siyasi ve ideolojik bir bağlantı ve saplantıları da yok… Kendisinin ve çocuklarının geleceğini düşünen herkes rahatlıkla emekliler partisine üye olabilir. Türkiye Cumhuriyeti’nin bölünmez bütünlüğü, ilelebet payidar olması ve Atatürk İlkeleri düsturu ile hareket edeceklerini de açıklıyorlar. Ne için çalışıyoruz? Çoluğumuzun, çocuğumuzun geleceği için değil mi? Yeni doğan çocuklarımız da birer emekli adayı değil mi? Yani Emekliler Partisinin yalnızca emeklilerden oluşmayacağı aşikar… Geleceğini düşünen genç ve orta yaşlı insanlar da bu partide yer alırlar ve alıyorlar da… BİR GÜN HERKES EMEKLİ OLACAK! Emekliler Partisine güzel bir slogan olabilir… SEÇİMDEN SONRA… Ajda Pekkan’ın bir şarkısı var: YA SONRA! Seçilelim de sonra düşünürüz mü? Seçilelim de yandaşlarımızla işlerimizi yürütelim mi? Seçilelim de yurttaşa hizmet edelim mi? Seçilelim de adil davranıp yurttaşın hakkını yemeyelim mi? Belediyelerin parası yurttaşın parasıdır… Emeklinin, işçinin, memurun, ev hanımının, çocukların, engellinin, fakirin, fukaranın, işsizlerin, iş adamının parasıdır… Kimse ellerini ovuşturup yurttaşların parasına göz dikmesin! Yoksulluğun artmasına neden olmayalım… Almanya eski Başbakanlarından Sosyal Demokrasinin önemli isimlerinden Willy Brandt demiş ki: “Açlığın hüküm sürdüğü hiçbir yerde barış uzun süre dayanamaz. Yeryüzündeki zenginler boş yere hayâller kurmasın! İnsanlık ailesi içinde yer alan yoksul evleri bu hızla arttıkça, hiçbir zengin o zenginliğini ilelebet koruyamayacaktır!” GENÇLERE… Kendini kısıtlama... Birçok insan yapabileceğini düşündüğü şeylerle kendini sınırlıyor… Aklının sana izin verdiği yere kadar gidebilirsin... İnandığın şeyi hatırla, başarabilirsin… Bahanelerinden çok daha güçlüsün, inan... Kendini başkalarıyla kıyaslama... Pes etme… Herkese planlarını söyleme, sonuçlarını onlara göster. Hiçbir şey içeriden parlayan ışığı azaltamaz. Hoşça kalın, haftaya yine buradayız…

  • DEMİREL: İYİ YAŞAMAK İSTEMEYEN BİR HALKI BEN İYİ YAŞATAMAM Kİ...

    Ayhan Kızıltan, ben@ayhankiziltan.com, Mersin 11 Şubat 2024 Uğurola Mersin, uğurola Türkiye… 9. Cumhurbaşkanı rahmetli Süleyman Demirel çok renkli, ılımlı, hoşgörülü ve zeki bir insandı. Ülkenin yine sıkıntılı bir dönemi… Sayın Demirel’e halkın çektiği sıkıntıların çözümü konusunu sorarlar: Yanıt: "İyi yaşamak istemeyen bir halkı ben iyi yaşatamam ki!" Her şeyin izahı bu tümcede saklı… Bize ışık tutabileceğine inandığım iki Sayın Demirel sözü daha yazacağım: "Milliyetçilik, bir bardak içecek suyu olmayan Urfa’nın, Mardin’in köylerine su götürmektir". "Siyasette kuru inada yer yoktur". Önce halk iyi yönetilip, iyi yaşamak isteyecek; aksi takdirde halinden hoşnuttur demektir. Yani halk iyi yaşamak istediğini en azından kullandığı oyla göstermeli… Bu üç sözü analiz etmeye kalksak sayfalarca yorum yazarız… İyi yaşamak isteyeceğini sıkı ve etkili bir biçimde göstereceksin… Bağnaz bir milliyetçilik tutkusuyla değil; ülkene, bölgene, kentine, köyüne, insanlarına getirilen hizmetleri değerlendirip kararını vereceksin. Bağnazlık nedir derseniz: Bir inanca, bir düşünceye aşırı ölçüde bağlanıp ondan başkasını düşünemeyen, ondan başka her öğretiye, her inanışa karşı olmaktır. Kuru inatla davranıp körleşmeyeceksin; güzellikler getirecek olanları görüp kabulleneceksin. Siyasetçilerin sözlerini, tutumlarını, ilişkilerini çok iyi izleyip değerlendirmeliyiz. Bize kendileri ve düşündükleri hakkında net bilgiler verir… İyi yaşamak istiyor muyuz? O halde bunu isteyelim! SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI Nitelikli sivil toplum kuruluşları ülke ve kentlerimizin daha iyi yönetilmesi, daha elverişli yaşam koşullarına kavuşulabilmesi açısından çok önemli kurumlardır. Bu cumartesi (10/02/2024) sabah Mersin İstişare Kulübünün bir toplantısına katıldım. Mersin İstişare Kulübü gösteriş yapmayan, ön plana çıkma tutkusu olmayan, düşüncelerini ve isteklerini özgürce belirtip ilgililerin değerlendirmesi amacını güden samimi ve tutarlı bir grup. Bu grubun kurucusu Ferudun Gündüz ve arkadaşları uzun süredir bu nitelikli, gerçekten çok iyi fikirlerin ortaya konduğu toplantıları sürdürüyorlar. Kısa arlıklarla yapılan bu nitelikli toplantılara ben de uzun süredir katılıyorum. Şu seçim sürecinde belediye başkan adayları bu kulübün toplantılarına katılıp dağarcıklarına yeni fikir ve bilgiler alabilirler. Bu haftaki istişare toplantısının konusu Kentlerin Markalaşmasıve Konuşmacısı Çukurova Üniversitesinden Prof. Dr. Mehmet Cihan Yavuz’du. Ferudun Gündüz yıllar önce Marka Kent Mersin konulu geniş katılımlı bir çalıştay düzenlemişti. Ne yazık ki Mersin’de proje başkasından gelirse kimseler sahiplenmiyor ve projeyi ortaya koyan insanlar hayal kırıklığı içinde vazgeçiyor. Ama belli ki bu projeyi ortaya koyan Ferudun Gündüz vazgeçmemiş, kafa yapısı uygun yöneticilerin sahipleneceği umudunu sürdürüyor. Bence doğru yapıyor; Marka Kent Mersin projesi yeniden ayağa kaldırılmalı. Bu istişare toplantısında Sayın Prof. Dr. Mehmet Cihan Yavuz’un yaptığı sunum bu konuda hem akademisyen hem de uygulamacı olduğunu ortaya koydu. Bu toplantıda planlamanın önemini tüm katılımcılar belirttiler. Planlamasız hiçbir şey başarıya ulaşmıyor. Athena Grubunun bir şarkısı var ya; Kafama Göre! Not: Nisan ayında iki yaşına girecek torunum Nil bu şarkıyı çok sever. Kafa nereye ben oraya! Aklıma şöyle bir şey geldi, hadi bunu yapalım… İşler kentin gereksinimlerine ve geleceğine yönelik bütüncül bir planlama yapılıp bu planlamaya uyularak yürütülmeli. Mersin İstişare Kulübünün bir başka konuğu daha vardı: Yenişehir Belediyesinin mevcut Belediye Başkanı aynı zamanda CHP Yenişehir Belediyesi Başkan adayı Sayın Abdullah Özyiğit. Tabii konuk belediye başkanı olunca, konuşulan konu da genelde kentin çarpık imarlaşması ve betonlaşması oldu. Tabii çarpık imarlaşma ve betonlaşma çok eskilere dayandığı için yeni belediye başkanlarının en önemli uğraş konusu kentlerin bütünsel bir kentsel dönüşüm planlanması olacak… Bu mesajı Sayın Özyiğit konuşmasında verdi. Görünen o ki; daha da iyi yaşanabilir bir Yenişehir Planı var çantasında ve aklında. Sayın Özyiğit geniş katılımlı bir çalıştayla oluşturdukları 2030 Akıllı Yenişehir Stratejik Planı ile ilgili kısa bilgiler de verdi. https://akilli.yenisehir.bel.tr/ Web adresinden ulaşabileceğiniz bu stratejik planı ayrıntılı olarak inceleyemedim henüz, ama inceleyip bu köşede değerlendirmelerimi yansıtacağım. Planın giriş bölümünde Sayın Özyiğit amacı belirtmiş: Stratejik Plan, Yenişehir Halkının refahı, şehrin sürdürülebilirliği ve daha yaşanabilir bir geleceği temel amaçlar belirlenip hazırlanmış. Teknolojik araçların daha etkin kullanılmasıyla şehir hizmetlerinin daha verimli bir şekilde sunulmasını sağlamak. Modern teknolojilerin kent yönetimine entegre edilmesiyle trafik yönetimi, enerji kullanımı, çevre yönetimi gibi alanlarda yapılacak iyileştirmelerin şehir yaşamını olumlu yönde etkilemesi. Belediye başkanları toplumun gereksinimlerini, taleplerini ve kentin geleceğini değerlendirip kendisinin ve ekibinin vizyonlarını da katarak planlar yapmalıdır. YEREL YÖNETİCİLER ÇOK ÖNEMLİ… İyi yaşamak, daha da iyi yaşamak isteyen insanlar seçecekleri yöneticileri iyi incelemeli… Günlük yaşamlarında ne gibi kolaylıklar sağlayacaklar, kent kaynaklarını adil kullanacaklar mı, kentin kuzeyi-güneyi ve doğusu-batısı aynı kalitede hizmet alabilecek mi, gelecekte kenti nereye götürecekler? Bunlar adayların konuşmalarında, billboardlarda, davranışlarında, kimlerle birlikte olduklarında, ortaya koydukları projelerde saklı. Oluşturdukları kadroları da, seçimlere birlikte girdikleri meclis üyelerini de iyi incele… İyi yaşamak istiyorsan, Sayın Demirel’in "İyi yaşamak istemeyen bir halkı ben iyi yaşatamam ki" sözünü anımsa… Göster iyi yaşamak istediğini, siyasetçi seni mutlu etmek zorunda; sen onu değil! GENÇLERE… Sayın Demirel’in bir başka sözünü de gençlere anımsatmak istedim: Meclis Milleti temsil ediyor, suç varsa halkındır. Yani suç bizim, çok doğru bir tespit. Bizi iyi yönetmeyenleri, kaynaklarımızı çar çur edenleri, adaletsizliği yapanları, halkı fukaralaştıranları biz seçip göreve getiriyoruz sonuçta… Gençler, bugün ülkemizdeki ortam sizi mutlu etmiyorsa, bırakın gelecek endişesini ertesi günün gelmesi bile sizi endişelendiriyorsa… Biliniz ki suçlusu biz sizlerin büyükleriyiz… Biz kuru bir inatla körü körüne yöneticilerimizi seçmişiz, onları etkileyip yönlendirememişiz. Siz bu yanlışa düşmeyin, daha iyi yaşamak istediğinizi etkili bir şekilde gösterin. Hoşça kalın, haftaya yine buradayız…

  • PROJELER: ADAYLAR PROJELERİNİ KAMUOYUNA SUNMAYA BAŞLADI…

    Ayhan Kızıltan, ben@ayhankiziltan.com, Mersin 05 Mart 2024 Uğurola Mersin… 31 Mart Seçimlerine sayılı günler kaldı… Adaylar salonlarda projelerini kamuoyuna sunmaya başladılar. İlk olarak CHP Büyükşehir Belediye Başkanı Adayı Sayın Vahap Seçer partililerine ve Mersin Kamuoyuna projelerini açıkladı. Bunlardan vurgulanmasını istediği başlıca projelerine biraz daha ayrıntılı değindi. Ben de oradaydım, salondaki havayı, Vahap Seçer’i ve projelerini dikkatle izledim. Aşağıda gördüğümü, dinlediklerimi ve hissettiklerimi aktaracağım, bir iki de önerim olacak. SALONDAKİ HAVA… En ön sıranın bir arkasına, yani ikinci sıranın orta bölümüne Mersin İlçelerinin Belediye Başkan Adayları yerleştirilmişti. En ön sıranın orta bölümüne protokol kişileri, sağ ve sol taraflarına CHP İl ve İlçe Örgütlerinin önde gelenleri yerleştirilmişti. CHP Genel Merkezinin önemli koltuklarda oturanların bu toplantıya gelmemeleri ise biraz düşündürdü bir çok insanı. Gayet doğal bir yerleşim düzeniydi. Ben de kendime bir arkadaşımın nazik davranışı ile ikinci sıranın sahneye göre sağ tarafında yer bulabildim. Müzikler, anonslar derken Vahap Seçer salona girdi selamlamalardan sonra ve tezahüratlar altında yerine oturdu. Belli ki bir disiplin uygulanmış partililerde ve abartılı tezahüratlardan kaçındılar diye düşündüm, gayet ölçülü yapılan tezahüratlarla salonun dikkatinin dağılmaması sağlandı. Dikkatler hep Vahap Seçer’in söylediklerine verildi. Böyle olunca da insanlar net olarak dinledi ve anladı söylenenleri. Salon düzeni ve ambiyans gayet iyiydi. VAHAP SEÇER… Özgüveni hayli yüksekti, bugün salonda konuşurken kendine olan güveninin daha da yükseldiğini gözlemledim. Ben Belediye Başkanlığı görevimi sürdürüyorum, seçim benim için bir teferruat algısını yaydı hem söyledikleriyle hem de vücut diliyle. Bu yüksek özgüvenin salondakilerin de moralini ve inancını yükselttiği kanaatine vardım. Hatta ben Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile yetinmem, CHP Genel Başkanlığıdır gittiğim yolun sonu diyordu adeta. Bana birkaç numara küçük geliyorsunuz tepedekiler… Yılmadan, zorlayarak Belediye Başkan Adaylığını aldım, adeta kopartarak aldım, kimsenin lütfu değil bu adaylığım diyordu vücut dili. Adaylık için bu kadar çok zorlanmasını unutacağını sanmıyorum, bunu yapanlar kafasında yazılıdır mutlaka… Şimdilik seçimlere odaklanmış durumda olduğunu gördüm… Sahnede özgüveni yüksek, kendinden emin ve etkileyici konuşup sunum yapan bir lider gördüm. Başarılar diliyorum kendisine. 2. DÖNEM PROJELERİ… Ne dediysek yaptık diye başladı Vahap Seçer… Verdiği sözleri ve yaptıklarını anlattı… Birçok iş yaptı… Tabii Mersin Halkı daha iyi görüyor. Çoğunluk kendi ihtiyacı neyse o yapılmış mı ona bakıyor. Ama genelde halk arasında iyi çalıştı algısı çok yaygın. Son aylarda yol ve asfalt çalışmalarında atağa kalktığını görüyoruz. Teknik ekibi çok iyi tespitler yapmış… Kentte dolaşırken hep gözlemlerim aksayan ve eksik olan şeyleri tespit etmek içindir. Nerede bir aksaklık ya da eksiklik varsa benim gördüğüm, ekibi ve kendisi de iyi tespit etmişler ve bunların üzerinde duruyorlar. Önümüzdeki dönemde de yol ve asfalt çalışmalarını sürdüreceklerinin işaretini verdi. Not: Önümüzdeki dönemde seçilecek olan Büyükşehir Belediye Başkanına önerim Deniz-Dağ arasında otoyola kadar en az 3 adet kesintisiz ekspres bulvar açılması. Kent trafiğini oldukça rahatlatır; alternatifi çok yatay çevre yollarına ulaşımı ve kent merkezine geliş gidişi kolaylaştırır. Sıkışan güzergahtaki trafiğin alternatif yollara aktarılmasını ve trafiğin rahatlamasını sağlar. Ayrıca aşırı yağışlarda oluşan selin doğrudan denize ulaşmasını sağlayacak sel boşaltım kanallarıyla da donatılırsa sel sorunu da kesin çözümlenebilir. Su ve Kanalizasyon işleri ile uğraşan MESKİ İdaresi içmesuyu ve kanalizasyon konusunda ciddi çalışmalar yaptı ve yapıyor. Yakından izliyorum MESKİ’yi, aşırı yağışlar için kesin çözüm sağlama konusunda çalışmaları var. Önümüzdeki dönemde kim Belediye Başkanı olursa, sel konusunu kesinlikle çözmelidir. Sözümüzdür; Mersin Metrosunu yapacağız! diyerek sözünün arkasında olduğunu vurguladı (Seçildiği takdirde Hükümet engelini aşacağından emin görünüyor). Önümüzdeki Dönemin projelerini Kalkınmacı, Sosyal ve Yenilikçi Belediyecilik temaları altında hazırladıklarını iletip özellikle Sosyal Belediyecilikte Türkiye’de Mersin’in önder belediye olacağını vurguladı. Öncelikle dar gelirli hemşerilerimize kiraya verilmek üzere Sosyal Konut üretimi konusunda hayli kararlı gördüm. Bir öneri, bu Sosyal Konut Projesini kentsel dönüşüm sistemine entegre edebilirler mi, incelemeye değer… Mersin kent sahilini boydan boya gerçekten Mersin’e yakışır bir duruma getirildi. Müftü Deresi Yatağı Yeşil Koridor Projesi de kentte Yeşil Alan üretilmesinin, programında önemli uğraşlardan olacağını işaret ediyor. Bu dönemde uygulamaya konan bisiklet yollarının daha da yaygınlaştırılacağını ve geliştirileceğini açıkladı. Mersin fiziki yönden bisiklet kullanımına çok uygun yapıya sahip. Yalnız Mersin’de hem araç sürücülerinin hem yayaların kurallara uyması anlamında eğitici ve önleyici bir kontrol sistemi kurulmalı Kentte. Trafik ekipleri kent içi trafiğin yönetilmesi ve yönlendirilmesi için tüm kentte sahada olmaları gerekmektedir. Afet Yönetimi ve Lojistik Kampüsü Projesi de gayet olumlu bir proje. Depremden sonra tüm kentlerde uygulanması gereken bir proje. Tarıma daha ciddi destek vereceklerini de vurguladı; Tarımsal İnovasyon Merkezi ve Köyümüz Atölye Projeleri iyi planlanıp sürdürebilirliği sağlanmalı. Metro, Sosyal Konut ve Yeşil Alan Projeleri önümüzdeki dönemde Başkanlık Seçimini kazanırsa, Vahap Seçer’in Prestij Projeleri olacak gibi görünüyor. Hoşça kalın, haftaya yine buradayız; bu kez sanıyorum Serdar Soydan’ın projeleri olacak konumuz…

bottom of page