MERSİN TRAFİĞİNDE ASIL MESELE EŞGÜDÜM

Ayhan KIZILTAN, ben@ayhankiziltan.com, Mersin 09 Nisan 2024

Mersin Büyükşehir Belediyesi, Hüseyin Okan Merzeci Bulvarı hattını kesintisiz akışa kavuşturacak kavşak ve geçit projeleri için takvim açıklıyor, şantiye kuruyor, imalat yapıyor. Aynı hatta Karayolları’nın sorumluluğunda bulunan Akbelen dosyasında ise kent hâlâ tamamlanmış bir çözüm bekliyor. Mersin trafiğinin gerçek rahatlaması, iki kurumun aynı hızda yürümesine bağlı.

TRAFİĞİ SADECE ARAÇ SAYISIYLA AÇIKLAYAMAYIZ

Yıllardır Mersin kentiçi merkez trafiğini konuşuyoruz. Ama artık meseleyi yalnızca araç sayısına, nüfus artışına ya da sürücü hatalarına bağlayarak açıklayamayız. Çünkü bugün önümüzde çok daha açık bir tablo var. Kent merkezinde Büyükşehir Belediyesi’nin yürüttüğü kavşak ve geçit yatırımları var. Aynı omurga üzerinde Karayolları’nın sorumluluğunda bekleyen Akbelen düğümü var. Doğu hattında ise D-400 üzerinde, özellikle Bekirde yolu kesişmesinde, artık sadece trafik değil doğrudan can güvenliği tartışması vardır. Demek ki Mersin’in trafik meselesi artık tek tek noktaların değil, bütün bir ulaşım sisteminin meselesidir.

Mersin Büyükşehir Belediyesinin, Burhanettin Kocamaz ve Vahap Seçer dönemlerinde şimdiye kadar tamamladığı kentiçi kavşak projeleri:

Tulumba Bat-Çık, Demokrasi Bat-Çık, Egemenlik Katlı Kavşağı, Anıt Katlı Kavşağı, Sevgi Katlı Kavşağı, Göçmen Katlı Kavşağı ve Dikenli Yol Alt Geçidi.

Tabii ilçelerde ve köylerde yaptığı projeleri de var Büyükşehir’in.

Karayolları’nın Mersin kent merkezi ve merkez ilçe ulaşımıyla doğrudan ilişkili olup tamamladığı projeler:

Akbelen (Mezarlık-2) Köprülü Kavşağı, Liman-Hal Köprülü Kavşağı, Mersin Gözne Yolu ve üzerindeki kavşaklar, Otoyol-OSB Bağlantısı, Mersin-Anamur Bölünmüş Yol ve Tüneller Projesi.

BELEDİYE TAKVİM VERİYOR, ŞANTİYE KURUYOR, İNŞAATA BAŞLIYOR

Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin son dönemde ortaya koyduğu yaklaşımın en önemli tarafı şudur: Niyet değil, takvim konuşuyor. Hüseyin Okan Merzeci- Turgut Özal Bulvarı kesişmesindeki Hal Katlı Kavşağının yapımı başladı; hizmete girmek için gün sayıyor. Devamında Kuyuluk, Sayapark, Beşyol tüp geçidi ve Mersinli Ahmet hattına ilişkin hedefler açıklandı. Belediye, Hüseyin Okan Merzeci Bulvarı üzerinde kesintisiz akış sağlayacak bir ekspres hat mantığı kurmaya çalışıyor. Bu, kent içi ulaşım açısından çok önemli bir yaklaşımdır Çünkü trafik rahatlaması, bir tek kavşağın açılmasıyla değil, birbirini tamamlayan düğüm noktalarının aynı plan içinde çözülmesiyle olur.

2. ÇEVRE YOLU SADECE BİR YOL DEĞİL, KENTİN ANA DOLAŞIM HATTIDIR

Bu noktada 2. Çevre Yolu’na yalnızca bir bulvar gibi bakamayız. Burası artık Mersin’in kuzey güney ve doğu batı ilişkilerini taşıyan ana dolaşım omurgalarından biridir. Burada sağlanacak kesintisiz akış, sadece sürücünün kırmızı ışıkta daha az beklemesi anlamına gelmez. Bu aynı zamanda ticaretin hızlanması, servis sürelerinin kısalması, yakıt tüketiminin azalması, lojistik verimliliğin artması demektir. Bir şehirde ana arterler ne kadar düzenli çalışırsa, ekonominin günlük ritmi de o kadar sağlıklı çalışır.

AKBELEN ARTIK BİR KAVŞAK DEĞİL, BİR EŞGÜDÜM TESTİDİR

Karayolları’nın Mersin’de Akbelen dışında da kavşak projeleri olmuştur, Çeşmeli-Taşucu Otoyolu yapımı sürüyor; ancak ben burada Mersin kent içi merkez trafiği ile ilgili kavşaklardan söz ediyorum. Mersin merkez trafiği açısından ismi en net ve en kritik biçimde yaşayan kavşak dosyası yine Akbelen Katlı Kavşağı, yani Mezarlık-I Kavşağı görünmektedir.

Tam da bu nedenle Akbelen Katlı Kavşağı meselesi sıradan bir yatırım başlığı olmaktan çıkmıştır. Kamuoyunda Akbelen diye bilinen, resmi kayıtlarda ise Mezarlık-1 kavşağı olarak geçen bu dosya, bugün Mersin’de kurumlar arası eşgüdümün sınandığı en önemli başlıklardan biridir. Belediye kendi hattında ilerliyorsa, aynı omurga üzerindeki en kritik düğüm noktalarından birinde Karayolları’nın geride kalması kabul edilemez. Çünkü bir kurumun yaptığı yatırım, diğer kurumun gecikmesi yüzünden tam verim üretemiyorsa, kaybeden bütün şehirdir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın TBMM’ye verdiği yanıtta Mezarlık-2’nin tamamlandığı, buna karşılık Mezarlık-1 için yeni ihale sürecinin hedeflendiği belirtiliyor. Yani dosyada kısmi ilerleme vardır, ama Mersin’in hissettiği bütünlüklü çözüm henüz yoktur.

BEKİRDE, TRAFİK TARTIŞMASINDAN ÇIKMIŞ, CAN GÜVENLİĞİ SORUNUNA DÖNÜŞMÜŞTÜR

Bekirde Kavşağı ise bu yazının mutlaka altı çizilmesi gereken başlığıdır. Çünkü Bekirde, yalnızca yoğunluk yaşanan bir kavşak değildir. Burası, yıllardır kamuoyunda önlem alınması istenen ve ne yazık ki ölümlü kazalarla gündeme gelen bir noktadır. 2016’da Liman, Hal ve Bekirde köprülü kavşaklarına ilişkin temel atma duyuruları yapıldı. Sonraki yıllarda da bu bölge proje açıklamalarında yer aldı. Buna rağmen 2026 yılında Bekirde hâlâ ağır kazalarla anılıyorsa, burada artık geçici çözümlerle yetinilemeyeceği açıktır. 2 Şubat 2026’daki ölümcül kaza, bu hattın yalnızca trafik mühendisliği değil, insan hayatı açısından da acil bir müdahale alanı olduğunu yeniden gösterdi.

D-400 REVİZYONU PARÇA PARÇA DEĞİL, SİSTEM MANTIĞIYLA ELE ALINMALIDIR

Buradan D-400 meselesine geliyoruz. Mersin-Adana Devlet Yolu yalnızca bir geçiş güzergâhı değildir. Bu yol, aynı zamanda kentin doğu aksındaki yerleşimlerin, sanayi bölgelerinin, liman etkisinin ve günlük kent hareketliliğinin taşıyıcısıdır. 2026 başında yayımlanan acele kamulaştırma kararı ve yapılan açıklamalar, bu hatta daha geniş bir revizyon iradesinin bulunduğunu gösteriyor. Benim gördüğüm kadarıyla Bekirde için ayrı ve bağımsız bir başlıktan çok, daha geniş D-400 düzenlemesi öne çıkıyor. Bu da doğrudur. Çünkü Bekirde’yi tek başına ele almak yerine, D-400 doğu hattını bir bütün olarak güvenli, akıcı ve kentle uyumlu hale getirmek gerekir. Aksi halde bir noktada yapılan iş, birkaç kilometre ötede yeniden tıkanır.

MERSİN’İN İHTİYACI YENİ BİR PROJE DEĞİL, ORTAK TAKVİMDİR

Bugün artık şunu açıkça söylemek zorundayız: Mersin’in trafik sorunu, proje yokluğundan çok eşgüdüm eksikliği yüzünden büyüyor. Belediye kendi sorumluluk alanında takvim veriyor, sahaya iniyor, yatırım yapıyor. O halde Karayolları da Akbelen için net takvim açıklamalı, Bekirde için güvenlik odaklı somut çözüm ortaya koymalı, D-400 revizyonunu kent içi ulaşım planıyla uyumlu biçimde kamuoyuna anlatmalıdır. Şehir yönetimi, kurumların birbirine görev hatırlatmasıyla değil, birbirini tamamlayan bir irade göstermesiyle sonuç üretir.

ŞİMDİ YAPILMASI GEREKENLER BELLİDİR

Birincisi, Akbelen dosyası için kamuoyuna açık ve bağlayıcı bir takvim ilan edilmelidir. İkincisi, Bekirde için yalnızca uyarı levhası ve geçici önlem değil, kalıcı yol güvenliği çözümü devreye alınmalıdır. Üçüncüsü, D-400 / Mersin-Adana Devlet Yolu revizyonu, kent merkezi kavşak yatırımlarıyla birlikte okunmalı ve tek ulaşım sistemi mantığıyla planlanmalıdır. Dördüncüsü, Büyükşehir Belediyesi ile Karayolları arasında görünür, düzenli ve kamuoyuna açık bir eşgüdüm mekanizması kurulmalıdır.

SON SÖZ: MERSİN YARIM ÇÖZÜM DEĞİL, TAMAMLANMIŞ BİR ULAŞIM AKLI İSTİYOR

Mersin artık parçalı yatırımlarla oyalanacak bir şehir değildir. Bir tarafta kavşak yapılıp öte tarafta düğüm bırakılırsa, sonuç başarı değil eksik başarı olur. Bir hatta akış sağlanıp diğer hatta can güvenliği sorunu sürerse, buna çözüm denemez. Bu şehir artık kurumların birbirini beklediği değil, birbirini tamamladığı bir dönemi hak ediyor.

Mersin’in ihtiyacı yeni mazeret değil, ortak iradedir.

Mersin’in ihtiyacı parçalı proje değil, bütünlüklü ulaşım aklıdır.

Haftaya yine buradayız, hoşça kalın!